كانه‌نگاري و شيمي سولفيدها در رگه‌هاي سيليسي طلادار چاه‌نعلي، شمال بزمان، جنوب‌شرق ايران

Mineralography and chemistry of sulfides in Chah Nali Au-bearing silicic veins, north Bazman, southeast of Iran

رگه‌های طلا‌دار چاه‌نعلی در160 كیلومتری شمال‌غرب ایرانشهر و 70 كیلومتری شمال شهر بزمان در بلوك لوت واقع شده است. سنگ‌های میزبان این رگه‌ها به طور عمده سنگ‌های بازالتی وآندزیتی هستند كه در اطراف رگه‌ها دچار دگرسانی‌های سیلیسی، آرژیلیك، فیلیك و پروپیلیتیك شده‌اند. ساخت‌های پوسته‌ای متقارن و بافت‌های كوكادی، كلوفورمی و برشی در رگه‌های سیلیسی گسترش در خور توجهی دارد. عیار طلا در این رگه‌ها بالا و تا 16 ppm می‌رسد. سولفیدها و كانی‌زایی طلا و نقره به طور عمده در پهنه سیلیسی مشاهده شده و به سولفیدهای اولیه و ثانویه تقسیم‌بندی می‌شود. شیمی این سولفیدها و نقشه‌های عنصری آرسنیك، طلا و نقره به وسیله ‌تجزیه‌ ریزكاو الكترونی تعیین و تهیه شده است. عناصری همچون: Ag، As، Au، Bi، Cd، Cu، Fe، Hg، Mn، Pb، S، Sb، Se، Te و Zn در سولفیدهای مورد مطالعه به طور كمی اندازه‌گیری شد. پیریت، كالكوپیریت، گالن، اسفالریت، تتراهیدریت و یك سولفید نقره‌دار در مرحله اولیه و كوولیت و كوولیت غنی از نقره در مرحله ثانویه تشكیل شده‌اند. به طوركلی، مقدار طلا در سولفید‌های مورد بررسی اندك، اما مقدار نقره در كانسنگ سولفید‌دار به نسبت زیاداست. كانی‌سازی طلا و نقره مورد مطالعه از نوع سیستم اپی‌ترمال كم سولفور غنی از نقره است كه شاید از محلول‌های گرمابی مرتبط با فعالیت‌های آتشفشانی جوان تشكیل شده باشد.

The Chah Nali Au-Ag silicic veins are located 160 km northwest of Iranshahr and 70 km north of Bazman town in Lut block. The veins are mainly hosted by basaltic and andesitic rocks that were altered to silicic, phyllic, argillic and propylitic alterations around the veins. Symmetrical crustified structures and colloform, cockade and breccia textures are the common features of the veins. The gold grade is high in the veins (up to 16 ppm Au). The sulfides mainly occur in silicic zone and can be divided into primary and secondary sulfides. The chemistry of sulfides and elemental maps of As, Au and Ag were determined and provided by an electron probe micro analysis (EPMA). The elements that were quantitatively measured are Sb, Zn, Pb, Hg, Cd, Bi, Au, Se, Te, Cu, Fe, Mn, As, Ag and S. Pyrite, chalcopyrite, galena, sphalerite and tetrahedrite occur as primary sulfides and covellite, Ag-rich covellite and an Ag-rich new mineral occur as secondary sulfides. In general, Au concentration is low in the studied sulfides but Ag concentration is relatively high in the sulfide-bearing ores. The investigated Au-Ag mineralization is an Ag-rich low sulphidation epithermal system that was probably formed by hydrothermal solutions that are related to the young volcanic activities.