تحقيق اقدامي مشاركتي(تسهيل‌گر تحولات مشاركت‌جو)

تحقيق اقدامي مشاركتي، رهيافتي جديد در علوم اجتماعي و روان‌شناسي تلقي مي‌شود كه معتقد است، نبايد افراد مورد مطالعه در يك پروژه تحقيقاتي را صرفاً به‌عنوان يك آزمودني يا عضوي از جامعه آماري محسوب كرد. در اين تحقيق كليه افرادي كه با مسيله مورد تحقيق درگير هستند، در كليه مراحل تحقيق با تسهيل‌گر تحقيق (محقق) همكاري نزديك مي‌كنند. در اين تحقيق، كنش و دانش، ارتباطي دوسويه با يكديگر دارند و هدف اصلي جلب مشاركت افراد درگير با مسيله و ايجاد تغيير در وضعيت موجود است. معمولا مشاركت‌كنندگان كساني هستند كه در موقعيت پايين اجتماعي به سر مي‌برند. اعتماد، اطمينان و همكاري نزديك محقق با اين افراد، زمينه‌اي پديد مي‌آورد كه نه‌تنها وضعيت موجود تغيير مي‌كند، بلكه افراد را به انسان‌هايي فعال، پويا، قدرتمند، تصميم‌گيرنده و منتقد تبديل مي‌نمايد. در اين مقاله، ضمن معرفي تحقيق اقدامي مشاركتي و ذكر ويژگي‌هاي آن، به تفاوت‌هاي بنيادي آن با تحقيقات مرسوم علوم اجتماعي اشاره شده است. مروري بر مباني فلسفي و اصول هستي‌شناختي و معرفت‌شناختي اين تحقيق، جايگاه پارادايمي آن را روشن نموده است. تشريح مختصر مراحل انجام يك تحقيق اقدامي، علاقمندان به اين نوع تحقيق را در اجراي عملي آن ياري مي‌نمايد.