تاثير موقعيت شيب بر توزيع خاكدانه اي كربن آلي، فعاليت آنزيم ال- گلوتاميناز و پايداري ساختمان خاك

Aggregate distribution of organic C, L-glutaminase activity and aggregate stability as affected by slope position

موقعيت مكاني آنزيم هاي برون سلولي در خاكدانه ها، ممكن است تحت تاثير عوامل خاك سازي مانند توپوگرافي قرار گيرد . هدف از پژوهش اخير بررسي توزيع كربن آلي و فعاليت آنزيم ال - گلوتاميناز در خاكدانه ها و تاثيرپذيري آن از موقعيت شيب مي باشد. نمونه برداري خاك از موقع يت هاي شانه ش يب، شيب پشتي، پايه ش يب و انتها ي ش يب دو شيب تپه مرتعي (فريدون شهر و چلگرد ) انجام شد. خاكدانه ها به روش الك تر جدا و سپس شاخص ميانگين وزني خاكدانه ها محاسبه گرديد . كربن آلي و فعاليت آنزيم ا ل - گلوتاميناز درون خاكدانه ها اندازه گيري شدند. (MWD) قطر نتايج نشان داد كه موقعيت شيب از طريق تاثير بر خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك (ماده آلي، رس و سيلت)، توزيع اندازه و پايداري خاكدانه ها را تحت تاثير قرار مي دهد. همچنين كربن آلي و فعاليت آنزيم ال - گلوتاميناز تحت تاثير موقعيت شيب قرار گرفت . الگوي تغييرات مشاهده شده در فعاليت ال - گلوتاميناز با الگوي تغييرات كربن آلي در با كاهش اندازه .(r=0/80 ،P < 0/ و چلگرد : 001 r=0/72 ،P < 0/ طول شيب مشابهت داشت (فريدون شهر : 001 خاكدانه ها، مقدار كربن آلي و فعاليت ال- گلوتاميناز به ميزان 34 و 56 درصد در منطقه فريدون شهر و به ميزان 20 و 68 درصد در منطقه چلگرد كاهش يافتند . با كاهش پايداري خاكدانه ها در طول شيب، از ذخيره كربن آلي و فعاليت آنزيم ال- گلوتاميناز در درشت خاكدانه ها كاسته و به سهم ريزخاكدانه ها افزوده شد. به طوركلي مي توان نتيجه گيري نمود كه توپوگرافي (موقعيت شيب ) به عنوان يكي از عوامل موثر در خاكسازي و تكامل خاك ها، با تغيير وضعيت خاكدانه ها مي تواند توزيع مكاني كربن آلي و آنزيم ال- گلوتاميناز را در خاك دست خوش تغيير كند.

The location of extracellular enzyme activities in soil aggregates can be influenced by slope position. This study aims to determine the effect of slope position on aggregate distribution of organic C and L-glutaminase activity. The soils were collected from different slope positions (shoulder, backslope, footslope and toeslope) at two pasture ecosystems (Fereydoonshahr and Chelgerd, central Iran). A wet sieving procedure was used to separate soil aggregates and then mean weight diameter (MWD) was calculated. Soil organic C (SOC) and L-glutaminase activity (LGL) were measured in the separated aggregates. Results indicated that slope position influenced aggregates distribution and stability through its effect on soil physico-chemical properties. The LGL activity was significantly influenced by slope position which was consistent with the pattern of SOC content (Fereydoonsahr: r=0.7, P < 0.001; Chelgerd: r=0.8, P < 0.001). The SOC and LGL decreased by 34 and 56% with decreasing the size of aggregates in Fereydoonshahre area and by 20 and 68% in Chelgerd area. Furthermore, SOC storage and LGL activity derived from macroaggregates decreased as the stability of aggregate decreased along the hill slope. Overall, topography (slope position) as a soil-forming factor can change the distribution of SOC and LGL activity in soil through its influence on aggregate distribution.