نقش و جايگاه مطالعات ميان رشته اي در رشد و توسعه علوم انساني در كشور

The Role and Status of Interdisciplinary Studies in the Development of the Humanities in Iran

يكي از ابزارهايي كه مي‌تواند در رشد و توسعه تمامي علوم، به‌ويژه علوم انساني نقش داشته باشد، توسعه مطالعات ميان‌رشته‌اي است. در اين مقاله تلاش شده است از طريق مصاحبه نيمه‌ساختمند با جمعي از صاحب‌نظران و انديشمندان كشور و تحليل محتواي آراي ايشان به اين پرسش پاسخ داده شود كه از نظر خبرگان، مهم‌ترين عوامل و موانع رشد علوم انساني در ايران چيست و توسعه مطالعات ميان‌رشته‌اي‌ در رشد علوم انساني چه نقش و جايگاهي دارد؟ نتايج به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد از نظر خبرگان، مقوله «توسعه ميان‌رشته‌اي‌ها» با اختصاص جايگاه دوازدهم در ميان عوامل شانزده‌گانه رشد و توسعه علوم انساني في‌نفسه نقش چندان موثري در رشد و توسعه اين علوم در ايران ندارد و كارآمدي اين ابزار، مستلزم تامين شرايط مهم‌تري همچون تامين فضاي باز فكري در دانشگاه‌ها و استقلال جامعه علمي است. همچنين توسعه مطالعات ميان‌رشته‌اي درصورتي‌كه به افزايش هم‌افزايي علمي صاحب‌نظران رشته‌هاي مرتبط در حوزه علوم انساني و نيز ارتقاي توانمندي علمي استادان، دانشجويان و پژوهشگران و كاربردي‌تر شدن علوم انساني در كشور منجر شود، مي‌تواند در رشد و توسعه علوم انساني و اجتماعي موثر واقع گردد.

Interdisciplinary studies can play a pivotal role in the growth and development of sciences, especially the humanities. In the present article, through semi-structured interviews with some experts and thinkers in Iran and the content analysis of their ideas, attempt is made to answer these questions: in the view of experts, what are the main obstacles to the development of humanities in Iran? And what role can interdisciplinary studies play in the development of humanities? The results of the study show that according to experts, “interdisciplinary development”, having the twelfth place among the sixteen important factors in the development of humanities, does not have a considerable effect on the development of humanities in Iran per se, and its efficacy depends on the existence of more important conditions, such as the provision of an open intellectual climate at universities and the independence of scientific community. The development of interdisciplinary studies can play a part in the development of humanities in Iran, only if it results in scientific synergy among experts in different disciplines of humanities, improves the scientific ability of professors, students and researchers, and makes humanities more applicable in society.