علم معاني سنتي در بوته نقد

A critical view on classic rhetoric

سابقه ي پيدايش علم بلاغت به اواخر قرن اول هجري، و تلاش هاي متكلمان عرب براي اثبات اعجاز قرآن، باز مي گردد. سال ها بعد، دانشمندان ايراني با ترجمه ي آثار آنان، اين علم و در نتيجه معاني را كه جزيي از بلاغت است، به زبان فارسي وارد كردند و قواعد آن را تا حدود زيادي با زبان فارسي تطبيق دادند. آن ها با وجود اقرار به جدايي كامل معاني از علوم ديگري هم‌چون نحو، منطق، فلسفه، اصول و... نتوانستند به هدف خود نزديك شوند. در نتيجه معاني فارسي وام دار اصول زبان عربي و علومي شد كه طبيعتاً به اندازه ي كافي قادر به نشان دادن ويژگي هاي زيبايي شناختي متن فارسي نيست. در اين مقاله، سعي شده است، معايب و كاستي هاي علم معاني سنتي كه در اكثر كتاب هاي فارسي نيز تكرار شده اند، بررسي شود.

In the Middle of 8th century of AC, 1th century of Hijri, following the endeavors of Arab theologians in proving Uniqueness of Quran, is antecedent of Rhetoric appearance. Then, learned Persians entered this knowledge and its ramification, Semantic (Maani), to Persian literature and adapted its rules approximately with it. In spite of confessing complete separation of semantic and other knowledge such as Philosophy, Logic, Syntax and Principles Jurisprudence, they couldn’t approach their intentions. So Persian Semantic owes Arabic language and knowledge that normally not capable of Persian texts. This topic tries to invest defects of classical Semantic that have been repeated more and more in Persian texts.