كثرت نوعي انسان از منظر صدر المتالهين

Type-Variety of Humans in Ṣadr al-Mutaʹʹallihīnʹʹs View

ملاصدرا بر پايه مباني وجود‌شناختي تشكيك در وجود و حركت جوهري اشتدادي نفس، وحدت نوعي انسان را انكار كرده و انسان‌ها را به حسب حركت جوهري ارادي داراي انواع گوناگون دانسته است. افرادي همچون ابن سينا، فخر رازي، نصيرالدين طوسي و شيخ اشراق مسيله نوع واحد بودن انسان را بررسي كرده‌اند، اما به دليل نداشتن مباني كافي به تحليل و تقرير صحيحي از اين مسيله دست نيافته‌اند. ملاصدرا در آثار گوناگونش دلايل متعددي را بر انكار وحدت نوعي مي‌آورد و در مقابل، تقريري از كثرت نوعي انسان به‌دست مي‌دهد. البته با توجه به نظريه ابدان طبيعي و مثالي، و حركت جوهري اشتدادي نفس مي‌توان كثرت نوعي را در نشيه دنيا نتيجه گرفت.

By an appeal to his philosophical principles—the gradation of existence and the soulʹs substantial motion (al-haraka al-jawhariyya)—Mulla ?adra denied the type-unity of human beings; he takes humans to be of different types because of their volitional substantial motion. Philosophers, such as Ibn Sina, Fakhr Razi, Na?ir al-Din Tusi and Suhrawardi, have dealt with the problem of the type-unity of humans, but they lacked the philosophical principles that Sadra had at his disposal. In various works, Sadra presents several arguments for the rejection of the type-identity of humans and provides, instead, a formulation of their type-variety. Given his theses of natural and imaginal (mithali) bodies and the soulʹs substantial motion, we can come to the human type-variety in this world.