نقد صوفي و تصوف در تذكره الاولياء عطار

حكمت صوفيه حكمتي ذوقي است كه مستلزم تصديق و تسليم قلب بوده و سالك از توبه تا فنا احوالات مختلفي را تجربه مي كند. تذكرﺓ الاولياء مجموعه اي گزارش گونه از حالات و گفتار اولياء صوفيه است كه عطار در لابلاي آنها رد پاي پويندگان راه خدا را دنبال مي كند. هدف اصلي از نوشتن اين مقاله بررسي و درك و فهم ديدگاه كلي چهار مقوله كرامت، خرقه، سماع و دنيا در تذكرﺓ الاولياء عطار است، در كنار آن پس از ذكر مقدمه اي در احوال صوفيه و تصوف، آداب و ادب صوفيه، مثال هايي از كتبي ديگر همچون رساله قشيريه، اسرار التوحيد، تمهيدات، نفحات الانس، كشف المحجوب و... براي مقايسه و توضيح بيشتر ذكر شده است. نتيجه آنكه سالكان و واصلان اين طريق علي رغم طي مسيرهاي يكساني چون هفت شهر عشق، تحمل سختي ها و شدائد و در نهايت با داشتن هدف واحد (سيمرغ حق و حقيقت)، افكار، اقوال و رفتاري گوناگون و حتي ضد و نقيض با يكديگر داشته اند. بررسي كرامت، خرقه، دنيا و سماع در تذكرﺓ الاولياء بيانگر گوشه اي از تلون مسيري است كه در نهايت همه به يك مقصد مي رسند.