گفتاري در عقلانيت قصاص

اين مقاله به دنبال دفاع عقلي و عقلايي از «حق قصاص» است. بدين منظور نويسنده ابتدا به پيشينه تاريخي «مقابله به مثل» در اديان و آيين هاي ديگر اشاره كرده و سپس نشان داده كه «حق قصاص» با «حكم اعدام در قتل»، از تفاوتهاي اساسي و ماهوي بسياري برخوردار است و كساني كه گمان كرده اند اعدام و قصاص يكي بوده و با هم تفاوتي ندارند بر اساس همين گمان غلط به شبهات موهون در اين حق بزرگ انساني (حق قصاص=حق حيات) گرفتار آمده اند. اهم ادعاها و حملات عليه حق قصاص و پاسخ هاي آن از جمله مطالبي است كه در اين مقال مطرح شده است. در ادامه اين بحث، حكمت و زيبايي اين امر حيات بخش (حق قصاص) به تصوير كشيده شده و ويژگيهاي اين حق(قصاص) كه آميزهاي از عدالت و رحمت است از جمله حفظ حيات مادي فرد و جامعه، صيانت از كرامت و حقوق معنوي انسان و جامعه، عدالت محوري، عفو و رحمت، بازدارندگي بالا در اين حق بيان شده است. در ادامه اين بحث در دو بخش مجزا به «مقايسه اعدام با قصاص» و «مقايسه زندان با قصاص» پرداخته شده و آسيبهاي شديد و ناعادلانه زندان و اعدام در حقوق عرفي، تبيين شده است. در اين بخش مجازاتهاي زندان كه مورد اعمال شديد و توصيههاي اكيد دنياي غرب است به چالش كشيده شده و بخشي از آسيبهاي ظالمانه و به شدت غير انساني آن از جمله غير شخصي بودن مجازات زندان، تحميل محروميتهاي بيرحمانه، تحقير و تاثيرات بسيار منفي روحي و اخلاقي و مادي اين مجازات پرمفسده (زندان) بر خانواده زنداني، خطرات آن براي جامعه انساني، تحقير شديد و شكنجه روحي و حتي گاه جسمي زنداني در آن، گسترده و سازماني شدن جنايات، عدم توجه عادلانه به حق بزهديده و خانواده او، بيان شده است.