بررسي تطبيقي مفهوم فلسفي زمان در ادبيات

Comparative Study of the Philosophical Concept of Time in Literature

مفهوم "زمان" بدون درنظرگرفتن معناي فلسفي آن به شكلي كه هايدگر، سارتر، شوپنهاور، ويتگنشتاين و عده‌اي ديگر به آن نگريسته‌اند، شايد زياد پرمايه و معني‌دار نباشد اما معناي زمان بدون قراردادن در چارچوب فلسفي، مي‌تواند به تنهايي نيز معناي عميق و دل‌انگيزي داشته باشد. آيا امكان وجود زندگي بدون آنچه كه ما را محدوده زماني مي‌ناميم وجود دارد؟ آيا اگر چارچوب‌هاي زماني حال آينده و گذشته را كنار بگذاريم و يا اگر اين‌ها را در ادبيات به هم بياميزيم، به مرزها و مفاهيم جديدي در نقد ادبيات و پي بردن به مشكل انساني در تلاش براي فرار از مفهوم زمان خواهيم رسيد؟ اين مقاله در تلاش است كه نظرات چند تن از نمايشنامه‌نويسان، شاعران و رمان‌نويسان مختلف غربي و ايراني را در مورد اهميت زمان بدون در نظر گرفتن مفهوم فلسفي (تسلسل در بحث) بررسي كند.

May be it is not so meaningful disregarding philosophical meanings and concepts of time as Heidegger, Sartre, Schopenhauer and some others considered, but its concepts can meaningful and attractive without its philosophical frame. Is it possible to live without considering what is called limitation of Time? If we put aside the time frames (past, present and future) or we combine then in literature, can we achieve new areas and concepts in literary criticism and new understanding in Man’s attempt to get rid of the concept of the time? This article tries to study the several different Iranian and western playwrights, poets’ and novelists’ ideas about the time without considering its philosophical ground.