نقد و بررسي روش‌هاي تاريخ‌گذاري قرآن

A Review of Quran Dating Methods

در تاريخ‌گذاري آيه‌ها و سوره‌هاي قرآن كريم روش‌هاي نقلي، تاريخي، موضوعي، سياق و اسلوب، آماري، روان‌شناختي و ذوقي و سليقه‌اي متداول است كه هر يك با نقدهاي جدّي مواجه است؛ برخي از روش‌ها، نظير روان‌شناختي و ذوقي و سليقه‌اي در تاريخ‌گذاري قرآن جايگاهي ندارند و برخي ديگر نظير نقلي، تاريخي، موضوعي، سياق و اسلوب و آماري به تنهايي كارآيي كافي را ندارند، در اين امر بهتر است روشي فراگير در پيش گرفت كه آميخته‌اي از نقل و اجتهاد است. در اين روش نخست روايات ترتيب نزول سوره‌ها، به اعتبار سند و متن مورد بررسي قرار مي‌گيرد و مكي يا مدني بودن هر سوره به دست مي‌آيد، آنگاه با توجه به روايت‌هاي سبب نزول و مباحث تاريخي و نقد و بررسي آن‌ها، محدوده زماني هر سوره‌اي مشخص مي‌شود؛ سپس با در نظر گرفتن ضوابط و خصايص اسلوبي و موضوعي سوره‌ها در دو دوره مكي و مدني و حتي داده‌هاي آماري، تاريخ‌گذاري تقويت مي‌شود.

In traditional dating methods of Quran dating the methods such as quotation, historical, subjective and statistical, stylistic and psychological methods are common. Some of these methods as psychological are stylistic and depends on every individual thought which is not eapplicable enough. In order to do this, it’s better to apply a comprehensive method which is a combination of quotation and Ijtihad both. In this method the suras with the descending order, text and content validity and concerning makki or madani are studied first. Then the time and characteristics of each according to the narrative of each chapter would be surveyed and finally by - taking into account the the subject of each chapter - in both madani and makki data are and studied.