بررسي تفاسير آيه قاف از منظر عرفاني، روايي و اسطوره گرايي

A Study on Qaf Verses Interpretations from Mystic, Validity and Mythic Point of View

آيه آغازين سوره قاف حلقه ارتباط انديشه هاي عرفاني و اسطوره اي و پيوند آن با روايات بوده است. بر اساس يافته هاي اين پژوهش، انتساب ارتباط كوه قاف با سوره قاف به ايمه شيعه ـ عليهم السلام ـ احتمالاً نتيجه تحريف تاريخي است و قابل اعتماد نيست. از ديگر سو ريشه ورود اساطير به تفاسير به ابن عباس از صحابه پيامبر برمي گردد. در درجه بعد، تابعيني همچون مقاتل بن سليمان، ضحاك، عكرمه و وهب بن منبه آن را نقل كردند و به تدريج بر دامنه آن افزوده شد؛ بدين گونه مشخص مي‌شود كه اين تفسير افسانه‌اي فاقد هرگونه حجيتي است؛ در اين نوشتار براي انتظام مطلب، تفاسير را در سه شاخه تفاسير عرفاني، روايي و اسطوره‌گرا تقسيم كرديم و ضمن رد تفاسير اسطوره‌گرا به ريشه شناسي دلايل ارتباط يافتن اسطوره قاف به حرف مقطعه قاف نيز پرداختيم.

The beginning verse of Qaf Surah is the relationship between mythical and mystical thoughts and their conjunction with the stories. According to the findings of the present article the relationship between Qaf Surah and Mount Qaf is a historical resulting which is not appropriate and trustable. On the other hand the root of the myths goes back to Prophet Muhammad’s companions. Then some of the companions express these stories and they have been extended. Thus these interpretations and stories are not of validity. The present article divides the interpretations into three branches and ignores the mythical interpretations.