عوامل موثر بر نمره گذاري پاياني ارزشيابيهاي آموزشي در آموزش عالي

Factors affecting the final scores of professors in higher education

ارزشيابي پيشرفت تحصيلي فراگيران به عنوان حلقه پاياني نظام يادگيري در هر نظام آموزشي و در رشته هاي فني ـ مهندسي براي تربيت دانش آموختگاني كارآمد از اهميت بسياري برخوردار است. اين پژوهش با هدف شناسايي و تفسير عوامل موثر بر تغيير نمرات استادان در پايان ترم تحصيلي انجام شد. به اين منظور ابتدا بر اساس طرحي تفسيري مطالعه اي كيفي انجام شد و 22 مصاحبه با استادان رشته هاي فني ـ مهندسي دانشگاههاي مازندران و گلستان انجام شد. مصاحبه ها از طريق روش تحليل محتوا و كدگذاري باز و محوري مورد تجزيه وتحليل قرار گرفتند و به مقوله‌بندي داده‌هاي گردآوري شده پرداخته شد. نتايج نشان داد شش مولفه مصلحت انديشي، سطحي نگري، نجات بخشي، رودربايستي، جهت گيري سياسي، و بي تفاوتي مي تواند به عنوان عوامل موثر بر نمره گذاري استادان مشاركت كننده در پژوهش شناسايي شود. اين مقوله ها نشان داد نظام ارزشيابي با تساهل و تسامح برخي از استادان با بي معنايي و بي عدالتي رو به رو است. زيرا با تغيير نمره از جانب آنان، نظام ارزشيابي معناي واقعي خود را از دست مي دهد. سپس با روش زمينه يابي به آزمون اطلاعات از طريق پرسش نامه پرداخته شد. نمونه پژوهش در بخش كمّي شامل 131 عضو هييت علمي رشته هاي فني ـ مهندسي دانشگاههاي مازندران و گلستان بود. تحليل داده هاي كمّي با استفاده از شاخصهاي آمار توصيفي، آزمونT تك نمونه اي و آزمون W (براي تعيين وزن عوامل) انجام شد. نتايج نشان داد تمام شش مولفه بر رفتار نمره گذاري استادان تاثير معناداري دارند. مصلحت انديشي (45/0)،‌ سپس سطحي نگري (28/0) و نجات بخشي (24/0) به ترتيب داراي بيشترين وزن در بين عوامل بودند.

Evaluating educational progress of students as final step in learning systems, especially in engineering disciplines, is very important to have effective graduates. This study aimed to identify and interpret factors affecting and altering final scores of professors at the end of semester. To achieve this, a qualitative study based on an interpretation plan was conducted including interview with 22 professors in engineering disciplines at the two universities namely University of Mazandaran and Golestan University. Through content analysis and open coding, interviews were analyzed and categorization of data was perfored. Findings showed 6 factors namely expediency, superficiality, lifesaving, embarrassment, political orientation and incuriosity can be considered as factors affecting final scores of interviewed teachers. It is understood that under the effect of these factors, professor’s toleration lead to a meaningless and unfair educational evaluation system. These findings were validated by a survey conducted using a questionnaire. The sample included 131 professors in engineering disciplines at the two aforementioned universities. Gathered data were analyzed using descriptive statistics, one sample T-test and W test. Findings showed all of 6 factors, to some extent, have significant effect on final scores of professors at the end of semester. Expediency (0.45), superficiality (0.28) and lifesaving (0.24) are the three most important factors among all.