تاملي در برخي نقش مايه هاي نمادين حيواني بر مُهرها و گِل مهرهاي ساساني (نمونه هاي مورد پژوهش: مُهرها و گِل مهرهاي ساساني موزه مقدم)

Animal Symbolic Motifs of the Sasanian Seals and Clay Sealings Case Study: Collection of Moghadam Museum of Tehran

يك دسته از مواد فرهنگي دوره ساساني كه اطلاعات فراواني در اختيار ما قرارمي‌دهند، مهرها و گل مهرها هستند. در موزه مقدم دانشگاه تهران تعدادي مهر و گل مهر مربوط به دوره هاي مختلف وجود دارد كه به طور شايسته اي معرفي نشده‌اند. در اين مقاله مهرهاي دوره ساساني اين موزه با نقوش نمادين حيواني معرفي مي شود. پس از تهيه اثر مهرها و عكس برداري، مهرها با مجموعه هاي مهم موزه اي و خصوصي جهان و نيز مجموعه گل مهرهاي به دست آمده از قصر ابونصر و مجموعه تخت سليمان مقايسه شدند. برخي از مهرهاي موزه مقدم در هيچ موزه يا مجموعه خصوصي ديده نشده‌ و براي نخستين بار معرفي شده‌اند كه سه مهر از اين گروه داراي كتيبه هستند. در ادامه، جايگاه نمادين هركدام از نقوش حيواني بررسي شده است. گفتني است تفسير برخي از نقوش اين مهرها، نكات علمي جديدي از حضور عناصر ميتراييسم در دوره ساساني پيش-روي ما قرارداد.

Seals and clay sealings are the most important cultural material of Sasanian period. There have been a few seals and bullas of various periods retained in the Moghadam Museum of Tehran. These materials have not been introduced so far. Authors of the present paper aim at to study and introduce the sasanian seals and bullas of this museum especially those bearing animal symbolic motifs. We do this through comparing them by the same materials of the different collections such as Qasr-i Abu Nasr and Takht-i Soleiman collections while some of them are introduced here for the first time. The most interesting thing which we foun by this sresearch have been the Mithraism elements which were used by Sasanians as iconographic motifs on their sealing systems.