نقش قراين منفصل در فهم روايات تفسيري در الميزان

يكي از راه‏هاي دست‏يافتن به معناي اصلي و واقعي كلام، به‏كار‏گيري قراين منفصل مربوط به آن است. در فرايند فهم متن و از‏جمله روايت‏هاي تفسيري، قرينه عبارت است از هر‏چه به‏نوعي با كلام، ارتباط لفظي يا معنوي داشته باشد و مخاطب را در فهم مفاد آن كلام ياري رساند؛ خواه به كلام، پيوسته (متصل) و‏خواه جدا ازآن (منفصل) باشد. قراين منفصل (ناپيوسته) آن‏هايي هستند كه از فضاي كلام، جدا باشند و بعد‏از انتقال مخاطب به معناي ابتدايي (مفاد استعمالي)، وي را در رسيدن به مراد اصلي و واقعي (جدي) متكلم ياري رسانند. در اين مقاله، مراد از قراين منفصل، روايت‏ها، آيات و برهآن‏هاي عقلي مسلّمي است كه از‏لحاظ معنوي (تخصيص، تقييد، تبيين و...)، به‏نوعي، با روايتي كه در‏صدد فهم آنيم، ارتباط داشته باشند ودر‏قالب قراين معيّنه و صارفه، ما را در فهم مقصود اصلي آن روايت مدد رسانند. به‏كار‏گيري قرينه منفصل آيات و روايت‏ها براي فهم روايت‏هاي تفسيري، پيش‏از هر چيز، مبتني‏بر پذيرش اصل «در‏حكم كلام واحد بودن آيات و روايات اهل‏بيت (ع)» است. به‏كار‏گيري قراين منفصل ياد‏شده از‏سوي علامه طباطبايي، به‏ويژه قرينه آيات و روايت‏ها كه بيانگر پذيرش اين اصل از‏سوي وي است، قواعدي سودمند در فرايند فهم روايت‏هاي تفسيري در الميزان به‏شمار مي‏رود.