راهبردها و برنامه عملياتي نظام مديريت پژوهشي در كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رساني (نمونه‌پژوهي: سازمان كتابخانه‌ها، موزه‌ها و مركز اسناد آستان قدس رضوي)

Strategies and Action Plans for Research Management System (RMS) in Libraries and Information Centers: Case Study of Astan Quds Razavi Libraries, Museums and Documents Center

هدف: شناسایی و ارائه راهبردهای پژوهشی مناسب در نظام مدیریت پژوهشی در كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رسانی با تأكید بر سازمان كتابخانه‌ها، موزه‌ها و مركز آستان قدس رضوی. روش‌/ رویكرد پژوهش: پژوهشاز نوع كاربردی و تركیبی از روش‌های پیمایشی، دلفی، و اسنادی است. جامعه پژوهش 34 نفر از كارشناسان ارشد و مدیران سازمان كتابخانه‌ها، موزه‌ها و مركز اسناد آستان قدس رضوی بودند. برای گردآوری اطلاعات و نظرسنجی از افراد جامعه پژوهش از پرسشنامه پژوهشگر‌ساخته (برای كارشناسان پژوهشی)، اسناد اداره پژوهش، و مصاحبه ساختاریافته (برای اعضای هیأت مدیره و مدیران) استفاده شد. یافته‌ها: 8 راهبرد در كیفیت‌بخشی و بهره‌وری نظام مدیریت پژوهشی اثرگذار است: 1) ایجاد سامانه یا درگاه امور پژوهشی، 2) كمك به ساختارمند كردن پ‍ژوهش، 3) تقویت و كاربردپذیر ساختن نظام، 4) افزایش دسترسی به نتایج پژوهش، 5) فراهم كردن شرایط برای آموزش، خودآموزی، و خودراهبری كارشناسان سازمان، 6) شناسایی مشكلات و مسائل امور پژوهشی سازمان، 7) پیاده‌سازی مدیریت دانش در نظام مدیریت پژوهش، و 8) مدیریت امور مالی پژوهش. نتیجه‌گیری: به‌ موازات توسعه پژوهش در كتابخانه‌ها و مراكز اطلاع‌رسانی، نظامی كارآمد باید به‌كارگرفته شود تا امور پژوهشی به‌درستی و با كارآمدی بهتر مدیریت شود. كارآمدی این نظام بستگی فراوانی به‌وجود راهبردهای اثربخش دارد. التزام به راهبردها در این نظام برای كتابخانه‌ها فرصت‌آفرین و اعتمادساز خواهد بود كه در نهایت، سبب ارتقای جایگاه پژوهشی خواهد شد.

Purpose: To identify and suggest appropriate research strategies for Research Management Systems (RMS) in libraries and information centers focusing on Astan Quds Razavi Libraries, Museums and Documents Center (AQL). Methodology: It is an applied research using survey, Delphi and documentary methods. The population consists of 34 senior specialists and managers of AQL. Data gathered using a self-designed questionnaire (for research experts), structured interview (for boards of directors and managers) and through investigating documents available in the research office. Results: Eightstrategies are known to be effective in improving quality and productivity of RMS: 1. develop a system or portal for research activities, 2. help in organizing research process, 3. support functionality of the system, 4. increase access to research findings, 5. Provide facilities for training, self-instruction and self-guide for organizationʹs specialists, 6. identify research problems, 7. implementing Knowledge Management (KM) in Research Management System and 8) financial management of research. Conclusion: The development of research in libraries and information centers demands for a more functional system so that research affairs will be managed properly and efficiently. However, the system efficiency depends highly on applying effective strategies.