مقايسه تطبيقي فرايند شناخت و آفرينش- با تبيين جايگاه «حقيقت» و «ايده»- در هنر و معماري غربي و اسلامي

نوع شناخت و معرفت در هر جهان بيني، ميزان «ماندگاري» انديشه در آن جهان بيني را مشخص مي سازد كه در بازشناسي هنر و معماري اسلامي، غايت شناخت، «كشف حقيقت» و غايت خلق، «حصول ماندگاري» اثر است. هنرمند مسلمان، با تجلي «معرفت1 حضوري» در«نفس»، «حقيقت» را به واسطه «هندسه» صورت بخشي مي كند. اما هنرمند غربي در گذشته، «حواس» را ابزار كافي براي شناخت دانسته و اعراض ادراك شده در «نفس» را، به جاي«حقيقت»، صورت داده است و در معاصر، با جايگزيني واژه «ايده2» به جاي«حقيقت»، شناخت را نه در «حواس» بلكه در ذهن جستجو مي كند. پژوهش حاضر با شناخت «شناخت شناسي» غربي و اسلامي، جايگاه مفاهيم «حقيقت» و«ايده» را در دو فرايند شناخت و خلق آثار نشان مي دهد؛ تا علت ماندگاري آثار هنر اسلامي را در بستر زمان هاي مختلف و ناپايداري سبك هاي ايجاد شده در معماري معاصر غرب را در نحوه جهان بيني حاصله از شناخت شناسي هر يك تبيين نمايد.