اثر تنش خشكي پايان فصل و ساليسيليك اسيد بر عملكرد دانه و دماي سايه‌انداز گياهي در دو رقم كلزا

به منظور بررسی اثر سالیسیلیك اسید (صفر، 5/0، 1، 5/1 و دو میلی‌مولار) بر عملكرد و دمای سایه‌انداز گیاهی دو رقم كلزا (ساری گل و RGS) تحت شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشكی پایان فصل، این پژوهش در مزرعه تحقیقاتی دانشكده كشاورزی و منابع طبیعی داراب دانشگاه شیراز، در سال زراعی 93-1392 به اجرا درآمد. آزمایش به‌صورت كرت‌های دوبار خردشده بر پایه طرح بلوك‌های كامل تصادفی با سه تكرار بود. نتایج نشان داد كه همه عوامل مورد بررسی شامل (تنش خشكی پایان فصل، رقم و سالیسیلیك اسید) بر طول خورجین، تعداد دانه در خورجین و عملكرد دانه اثر معنی‌داری داشتند. هر دو رقم مورد استفاده در این پژوهش نسبت به تنش خشكی در زمان گل‌دهی بسیار حساس بوده به‌طوری‌كه تنش خشكی باعث كاهش 40 درصدی عملكرد در هر دو رقم شد. عملكرد در رقم RGS از 6780 كیلوگرم در هكتار در شرایط آبیاری مطلوب به 3930 كیلو گرم در هكتار در شرایط تنش خشكی پایان فصل كاهش یافت. در هر دو رقم در شرایط آبیاری مطلوب تیمار یك میلی‌مولار و در شرایط تنش تیمار دو میلی‌مولار سالیسیلیك اسید بیش‌ترین میزان عملكرد را در گیاه كلزا تولید كردند. هر دو رقم پاسخ مشابهی نسبت به تنش خشكی و سالیسیلیك اسید داشتند، ولی به‌طوركلی رقم RGS عملكرد بالاتری (5354 كیلوگرم در هكتار) را نسبت به رقم ساری گل (4911 كیلوگرم در هكتار) تولید نمود. هم‌چنین در هر دو رقم دمای سایه‌انداز گیاه نیز تحت اثر سالیسیلیك اسید در شرایط تنش خشكی كاهش یافت. به‌طوركلی می‌توان نتیجه گرفت اگرچه تنش خشكی باعث كاهش رشد و عملكرد كلزا شد ولی استفاده از سالیسیلیك اسید به میزان دو میلی‌مولار توانسته تا 13 درصد كاهش عملكرد را جبران كند.