تخصيص بهينه آب در شبكه هاي آبياري در شرايط لحاظ تغييرات شوري، مطالعه موردي: شبكه هاي آبياري زاينده رود

شوري و كمبود آب از محدوديت هاي عمده توليد محصولات زراعي در مناطق خشك و نيمه خشك هستند. در اين مناطق گياهان بر حسب كميت و كيفيت آب، ممكن است تحت تاثير همزمان تنش هاي شوري و خشكي قرار گيرند. لذا با توجه به محدوديت هاي منابع آب در اين مناطق، بهينه سازي عمق آبياري محصولات حائز اهميت زيادي مي باشد. هدف اصلي تحقيق حاضر ارائه روش بهينه سازي تخصيص منابع آب با توجه به محدوديت هاي كمي و كيفي آب به منظور مديريت خشكسالي مي باشد. همچنين به منظور ارتقاء كارامدي مدل سازي، در روش شناسي مد نظر در بهينه سازي تخصيص آب، شبكه ها محصولات و مراحل رشد آنها و همچنين دور آبياري در محاسبات لحاظ مي گردد. بدين منظور از يك مدل بهينه سازي سه لايه به منظور بهينه سازي از سطح گياه تا شبكه هاي آبياري استفاده مي گردد. در اين رويكرد با لحاظ شبيه سازي عملكرد محصولات با استفاده از روش جديد فائو موسوم به FAO-2009 ، ميزان تخصيص آب در سطوح مختلف تقاضا به گونه اي تعيين مي گردد كه درآمد خالص حاصل از سيستم حداكٍثر گردد. بدين ترتيب مدل توسعه يافته قادر است در شرايط مختلف شوري و كمبود آب ميزان عملكرد محصولات زراعي وهمچنين مقادير بهينه تخصيص آب از سطح مخزن تا دوره رشد گياه را برآورد كند. بررسي نتايج مدل در شبكه هاي آبياري حوضه آبريز زاينده رود حاكي از آن است كه سيستم مدل سازي سه لايه مورد استفاده در اين تحقيق، به بخوبي توانست محاسبات لازم را براي تخصيص و توزيع آب بين شبكه ها، محصولات كشاورزي و برنامه ريزي آبياري با توجه به محدوديت هاي كمي و كيفي منابع آب پوشش دهد. در اين شرايط با افزايش مقدار شوري نرخ تغييرات درآمد بيشتر شده به گونه اي كه با افزايش شوري در بازه 7-10ds/m كاهش درآمد كل سيستم نسبت به حـالت پايه ( بدون لحاظ اثرات شوري ) از 43 ميليارد ريال تا 103 ميليارد ريال مي باشد.