ارتباطات غيركلامي در شعر حافظ: نقش ارتباطات غيركلامي در تفسير و پذيرش حافظ از سوي مخاطبان

Nonverbal Communications in the Poetry of Hafez: The Role of Non-verbal Communications in the Interpretation and Acceptance of Hafez by the Audience

آثار مادي و غيرمادي شعر حافظ در دورههاي مختلف همواره مورد توجه كارشناسان عرصههاي گوناگون بهويژه ادبياتشناسان و مردمشناسان ادبيات قرار گرفته است؛ ليكن بهنظر ميرسد با توجه به ميزان نفوذ و ماندگاري اين اثر گرانبها در جامعه، اين پديده ميتواند از ديدگاه علوم ديگر نيز مورد توجه قرار گيرد؛ از جمله اين علوم ميتوان به علوم ارتباطات اشاره كرد كه درواقع به بيان چگونگي و چرايي برقراري ارتباطات بين فرستنده و گيرنده ميپردازد. در اين مقاله از ميان جنبههاي مختلف ارتباطي در شعر حافظ، به تحليل ارتباطهاي غيركلامي آن ميپردازيم؛ زيرا بهنظر ميرسد، تمام جنبههاي ماندگاري شعر حافظ در طول قرنهاي مختلف، در وجوه كلامي آن خلاصه نميشود و دلايل غيركلامي نيز در اين ماندگاري نقش داشتهاند. مقاله حاضر تلاش ميكند با تحليل اين اثر مهم از ديدگاه ارتباطات غيركلامي، زيركي و چيرهدستي صاحب اثر را در برقراري ارتباط با مخاطب، فراتر از مرزهاي كلام مورد تفسير فرهنگي قرار دهد. در اين راه از روش تحليل محتواي كيفي بهره جستهايم.

Different aspects of the poetry of Hafez have been studied so far. The material and non-material features of his poetry have been examined in different fields such as literature and anthropology. Due to the influence and importance of Hafez’s poetry, it seems that it can be studied from the perspective of other fields as well. Communications science is among these fields, dealing with how and why communications are established between the speaker and the audience. In the present article the nonverbal aspects in the poetry of Hafez are studied. It seems that the verbal aspects of his poetry are not the only factors that have made it remain popular with the audience through generations; nonverbal aspects have played a great part as well. This article aims to examine the literary work in terms of nonverbal communications in order to demonstrate the skill of the poet in establishing communications with its audience beyond the boundaries of speech; the poet’s mastery over this feature is also culturally interpreted. The utilized method is qualitative content analysis.