معرفي خانقاه هاي خراسان و كاركردهاي آنها

منطقه خراسان، از ديرباز تاكنون از جمله مهم ترين مراكز شكل گيري و اشاعه ي معارف عرفاني بوده است و بسياري از بزرگان تصوف در اين سرزمين زاده و پرورده شده اند و كتاب ها و منابع اصيل صوفيه، چون رساله قشيريه، كشف المحجوب، طبقات الصوفيه، اللمع و ... در اين منطقه به نگارش درآمده است و نوابغ جهان عرفان چون عطار و مولانا از خراسان بزرگ برخاسته اند. هم چنين اين منطقه از نخستين مراكزي است كه خانقاه هاي صوفيه در آن تاسيس و تعاليم متعالي عرفان از اين مكان به ارباب سلوك آموزش داده مي شده است. اين پژوهش ضمن معرفي كلي خانقاه و كاركردهاي آن در تاريخ تصوف ايران به طور عام، به معرفي خانقاه هاي خراسان و برخي رويكردهاي اجتماعي آن به طور خاص مي پردازد و هدف آن نماياندن بخشي از تاريخ و فرهنگ غني خراسان است. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه خانقاه ها، داراي كاركردها و نقش هاي مهم ديني، فرهنگي، حمايت گري از فقيران و درماندگان و مسافران و حتي دفاع و مبارزه با ظلم و ستم اجتماعي بوده اند و گاهي نيز مي توانند به عنوان مراكزي براي اشاعه موسيقي قومي و جايگاهي براي انتشار اشعار فارسي و معرفي آداب و رسوم مردم به شمار آيند و سبب بازنمايي معماري و هنر ايراني گردند و به دليل تعاليم و برنامه هاي خاص عارفان آزادانديش در اين مكان ها به ارباب سلوك، به محلي براي آزادانديشي و برخورد آراء و انديشه هاي مذاهب مختلف در دوره خود تبديل شوند.