ارزيابي سلامت بوم نظام هاي كشاورزي منطقه بيرجند

با هدف ارزيابي سلامت بوم نظام­هاي كشاورزي (اگرواكوسيستم­هاي) منطقه بيرجند بين سال­هاي 1370 تا 1390پژوهشي در دو سال 1390 و 1391 انجام شد. درآغاز 38 شاخص به عنوان سنجه ­هاي سلامت گزينش شدند. روش محاسبه هر يك از سنجه­ ها بر پايه تعريف علمي و كمي آنها صورت گرفت. براي برازش معادله­ هاي مربوطه و ديدن روند تغييرپذيري­ ها، از روش ­هاي تجزيه رگرسيوني استفاده شد. آن گاه با توجه به مثبت يا منفي بودن هر سنجه و شدت تاثير آن در سلامت بوم نظام­هاي كشاورزي، ضريب­هاي مثبت و منفي (از 3+ تا 3-) تعيين و پس از استاندارد ­سازي داده­ ها براي قرارگيري داده­ ها بين صفر و يك، ضريب­ ها اعمال شد و شاخص سلامت كل در هر سال با جمع جبري امتيازهاي كل سنجه­ ها به دست آمد و در پايان از جمع جبري امتيازهاي نهايي، شاخص سلامت كل بوم نظام­ هاي كشاورزي در طول دوره زماني 21 ساله محاسبه شد. براي تعيين مرتبه كيفي شاخص سلامت كل در طول 21 سال، كلاس ­بندي كيفي امتيازها صورت پذيرفت. برابر نتايج به دست آمده، شاخص سلامت كل بوم نظام­هاي كشاورزي منطقه بيرجند كه حاصل­جمع امتيازهاي نهايي سنجه­ هاي 38 گانه در طول دوره بررسي بود، با كسب امتياز 92/30+ در كلاس سلامت ضعيف قرار گرفت. شاخص سلامت از آغاز دوره مورد بررسي روند كاهشي در پيش داشته، تا اين كه در سال 1387 به مرز سلامت و از آن پس تا انتهاي دوره به محدوده نبود سلامت رسيده است. در بين همه­ ي سنجه­ ها، سنجه تعاوني­ هاي كشاورزي با امتياز 60/41+ و سنجه آسيب و زيان محصولات كشاورزي با امتياز 67/33- به عنوان مثبت­ ترين و منفي ­ترين سنجه ­هاي اثرگذار در شاخص سلامت كل شناسايي شدند.