ارزيابي تغييرپذيري مكاني متغيرهاي اساسي گياه و خاك به منظور مديريت ويژه باغ­ هاي زيتون

كشاورزي دقيق با به ­كارگيري فناوري­هاي نوين، امكان ارزيابي تغييرپذيري مكاني عامل ­هاي تاثيرگذار در توليد گياهي مانند، عناصر غذايي و ويژگي­ هاي فيزيكي و شيميايي خاك را با دقت زياد فراهم مي­آورد. هدف از اين تحقيق تهيه نقشه رقومي متغيرهاي اساسي گياه و خاك موثر بر عملكرد زيتون بوده، كه درنتيجه آن مديريت دقيق و ويژه باغ­ هاي زيتون تحقق يابدبه اين منظور، دو باغ زيتون به مساحت ده و شش هكتار در سال 1393 و 1394در منطقه طارم استان زنجان انتخاب و 65 نمونه گياه و خاك (از هر هكتار 4 نمونه) پس از طراحي يك الگوي شطرنجي سيستماتيك 49 در 49 متر در باغ ها، از محل تقاطع خطوط شطرنجي جمع آوري شدند. در نمونه­ هاي گياه، عناصر پرمصرف (اصلي) و كم ­مصرف (ريزمغذي) و در نمونه­ هاي خاك، متغيرهاي فيزيكي شامل: درصد شن، سيلت و رس بافت خاك، و شيميايي شامل: هدايت الكتريكي، pH، آهك، كربن آلي، فسفر قابل جذب، پتاسيم قابل جذب، اندازه­ گيري شدند. افزون بر آن، درصد تشكيل ميوه با شمارش شمار گل و ميوه، در هر دو سال محاسبه شد. با استفاده از آماره­ هاي همبستگي و رگرسيون گام به گام، رابطه بين متغيرهاي گياه و خاك با عملكرد تعيين شدند. نقشه درون­يابي هر يك از متغيرهاي مورد نظر با استفاده از نرم افزار ArcGISو روش وزن­ دهي عكس فاصله، تهيه شد. بنابرنتايج به­ دست آمده در اين تحقيق و بر پايه مدل ­هاي برازش داده شده با استفاده از رگرسيون گام به گام، نيتروژن و پتاسيم برگ در مجموع 6/94 درصد و سيلت 9/93 درصد از تغييرپذيري­ ها در درصد تشكيل ميوه را توجيه كردند. در مجموع، علل اصلي كاهش درصد تشكيل ميوه،كمبود عناصر عذايي نيتروژن و پتاسيم در گياه، بالا بودن سيلت، كم بودن فسفر قابل جذب، بالا بودن نسبت جذب سديم، بالا بودن درصد مواد حنثي شونده و هدايت الكتريكي (شوري) خاك بود.نقشه­ هاي درونيابي نشان داد كه الگوي پراكنش مكاني درصد تشكيل ميوه در سطح باغ­ ها، با متغيرهاي محدود كننده عملكرد، به صورت معكوس همخواني داشت.