تاثير امر و نهي قرآني در گفتمان زاهدانه عصر عباسي

the influence of the korans commands and prohibitions in ascetic discourses of the abbasid era

چكيده نويسندگان اين جستار، بر اين باورند كه اسلوب "امر و نهي" و سخن گفتن از بالا كه مهم ترين سبك رايج در سروده هاي زهد به شمار مي آيد، تا اندازه زيادي متاثر از خود محيط عرب زبان و متون ديني آن به ويژه كتاب آسماني قرآن بوده كه پيش از ظهور در شعر زهد، در گفتار واعظان و خطيبان سده نخستين اسلامي، نمود يافته است. اين تاثير را هم در رو ساخت سروده هاي زهدي مي بينيم و هم در ژرف ساخت آن. به نظر مي رسد نوع گفتمان حاكم در جامعه عباسي كه مورد مطالعه ما در اين جستار است، بيش ترين تاثير را در شكل گيري چنين شيوه گفتماني (امر و نهي از بالا و كوچك پنداشتن مخاطب) در متون زهدي آن عصر داشته است. به ديگر سخن سبك گفتمان چنين متوني، شخصيت، نگرش و ذهنيت و خرد مردمان آن عصر را آينگي مي كند. خود شيفتگي و خود كامگي گوينده و هيچ انگاري مخاطب، چكيده "امر و نهي" هاي موجود در متون زهدي است.