دگرگوني در الگوي متعارف خانواده ايراني (تحليل ثانويه داده‌هاي ملي)

Change in Conventional Pattern of Iranian Family (Secondary Analysis of National Data)

خانواده متعارف ايراني كه داراي ويژگي‌هايي هم‌چون الگوي همسرگزيني مبتني بر محوريت و موافقت والدين، عموميت ازدواج و پايين بودن نسبي سن ازدواج، ممنوعيت روابط جنسي خارج از ازدواج، اهميت فرزندآوري، حضور هر دو والد در خانواده و نگرش‌هاي جنسيتي سنتي است امروزه به دليل تغييرات ساختاري ناشي از نوسازي هم‌چون صنعتي شدن، گسترش شهرنشيني، مهاجرت و فراگير شدن تحصيلات و هم‌چنين گسترش ارزش‌هاي مدرن هم‌چون فردگرايي، استقلال و خودمختاري افراد دگرگوني‌هاي مهمي را تجربه مي‌كند. در اين مقاله تلاش شد براساس تحليل ثانويه داده‌هاي ملي موجود در خصوص نگرش‌هاي مرتبط با خانواده، گمانه‌هايي را در ارتباط با تحولات و دگرگوني هاي پيش روي خانواده متعارف ايراني مطرح كرد. براساس يافته‌هاي اين مطالعه، از جمله مهم‌ترين دگرگوني هاي احتمالي در اين زمينه مي‌توان به مواردي هم‌چون تغيير الگوي همسرگزيني و روابط بين دو جنس، تاخير در ازدواج يا تجرد قطعي، شكل‌گيري الگوهاي جديد خانواده و تضادهاي جنسيتي اشاره كرد.

Iranian conventional family which has features such as mate selection model based on the centrality of parental consent, the universality of marriage and relative low age at marriage, prohibition of sexual relations outside of marriage, the importance of child bearing, the presence of both parents in the family and traditional gender attitudes faces structural changes due to modernization (e.g. industrialization, urbanization, migration and inclusive education) In addition, development of modern values such as individualism, and autonomy of individuals is contributing to a major transformation in the concept of conventional family. In this paper, based on secondary analysis of national data on family-related attitudes, we have tried to make speculations in connection with the future transformation of conventional Iranian family. Based on the findings, the most important possible changes in this area are changes in the pattern of mate selection, late marriage or permanent celibacy, new patterns of relationships between the opposite sex, new family patterns, gender gaps and conflicts.