تاثير تغيير كاربري اراضي بر برخي ويژگيهاي فيزيكي و شيميايي خاك (مطالعه موردي: بانه)

تغييرات غير علمي و نا آگاهانه كاربري اراضي داراي اثراتي منفي بر ويژگي هاي مطلوب فيزيكي و شيميايي خاك مي باشد. در اين پژوهش تاثير تغيير كاربري اراضي بر برخي ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك ارزيابي شده است. بدين منظور در سه كاربري مرتع، جنگل و اراضي زراعي در منطقه بانه استان كردستان سه ايستگاه به طور تصادفي انتخاب شد. در هر ايستگاه با كاربري معين، از دو عمق 15-0 و 30-15 سانتي متري خاك نمونه هايي دست خورده و دست نخورده در سه تكرار برداشت شده و در آزمايشگاه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. نتايج نشان داد كه تاثير تغيير كاربري اراضي بر درصد شن، سيلت و رس چندان مشخص و معني داري نمي باشد. اين در حالي است كه تغيير كاربري اراضي سبب افزايش جرم مخصوص ظاهري، كاهش تخلخل، كاهش هدايت هيدروليكي خاك و كاهش پايداري خاكدانه ها شده است. بيشترين درصد خاكدانه هاي درشت (8-0.25 ميلي متر) در جنگل و بيشترين درصد خاكدانه هاي ريز (0.25-0.053 ميلي متر) نيز در اراضي زراعي مشاهده گرديد. تغيير كاربري اراضي همچنين موجب افزايش هدايت الكتريكي و واكنش خاك شده و با افزايش عمق مقدار آنها نيز افزايش يافته است. نتايج اين پژوهش همچنين نشان داد كه تغيير كاربري اراضي داراي تاثير معني دار و كاهشي بر مقدار كربن آلي خاك مي باشد. با توجه به نتايج به دست آمده متوسط كربن آلي در كاربري جنگل معادل 4.99 درصد و در اراضي زراعي و مراتع به ترتيب معادل 2.26 و 1.79 درصد مي باشد. در مجموع نتايج كلي بيان گر آن است تغيير كاربري اراضي مي تواند با تغيير ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي خاك موجب كاهش كيفيت خاك و افزايش تخريب آن گردد.