بررسي شاخص هاي كارايي و نقش مخازن تاخيري در كنترل سيلاب خروجي از حوضه (مطالعه موردي: حوضه جعفرآباد استان گلستان)

مهار سيلاب با استفاده از مخازن تاخيري تاثير مستقيم و سريعي بر سيلاب مي گذارد. هدف از اين تحقيق بررسي شاخص هاي كارايي مخازن تاخيري و تاثير آنها بر كاهش دبي اوج و حجم سيلاب در حوضه جعفرآباد استان گلستان است. براي اين منظور فرآيند بارش- رواناب و رونديابي سيلاب در مخازن با استفاده از نرم افزار HEC-HMS شبيه سازي گرديد. مدل تحت چهار سناريو مختلف (بدون مخزن و با مخزن خالي، نيمه پر و پر) و براي دوره بازگشت هاي مختلف 2 تا 100 سال اجرا گرديد. تحليل آماري نتايج بر اساس آزمون تجزيه واريانس يك طرفه صورت گرفت. به منظور بررسي اثر مخزن بر سيلاب ورودي به مخزن (كارايي مخزن)، از دو شاخص نرخ تضعيف سيلاب و نسبت ذخيره استفاده گرديد. نتايج نشان داد كه احداث مخازن تاخيري موجب تاخير در زمان وقوع دبي اوج و كاهش دبي اوج و حجم سيلاب خروجي از مخزن گرديد ولي اين كاهش ها از نظر آماري معني دار نبود. اثر مخزن با افزايش دوره بازگشت سيلاب كاهش يافت. حداكثر ميزان كاهش حجم سيلاب براي مخزن خالي، نيمه پر و پر به ترتيب 1/61، 2/33 و 8/0 درصد و براي دبي پيك به ترتيب 9/63، 8/32 و 6/6 درصد بود. حداكثر نرخ تضعيف سيلاب براي مخازن در شرايط خالي، نيمه پر و كاملاً پر به ترتيب 26، 19 و 7 درصد و حداكثر نسبت ذخيره براي مخزن خالي و نيمه پر به ترتيب 14 و 5 بود كه نشان دهنده كارايي مخازن در كنترل سيلاب است. نتايج نشان داد كه كارايي مخزن در كنترل سيلاب فقط به حجم مخزن و ميزان سيلاب بستگي ندارد.