بررسي و تحليل فضايي نابرابريهاي اجتماعي درمناطق شهري با رويكرد شهر متراكم مورد مطالعه : شهر بابل

نابرابری­های اجتماعی پدیده­ای است كه بر تمام مناسبات اجتماعی انسان­ها تأثیر می­گذارد. تحلیل فضایی توسعه، میزان نابرابری­ها و محرومیت نواحی مختلف را مشخص و اولویت اقدامات برای ارتقای سطح زندگی را معلوم می­كند. در ادبیات برنامه­ریزی شهری دیدگاه­های متفاوتی وجود دارند كه سعی نموده­اند تراكم را به عنوان یكی از متغیرهای تأثیرگذار در توسعه یافتگی مناطق معرفی نمایند. شهر متراكم یكی از الگوهای فرم پایدار می­باشد كه با هدف جلوگیری از گسترش شهر، به دنبال توزیع مناسب خدمات و تقویت شاخص­های اقتصادی_اجتماعی در بین مناطق است. روش پژوهش توصیفی_تحلیلی است كه در آن از آزمون همبستگی پیرسون، آزمون T و مدل­های تصمیم­گیری چند معیاره (TOPSIS,SAW,VIKOR) و C.V استفاده شده است. در این تحقیق شاخص­های توسعه براساس پنج بعد و 44 متغیر تعریف شده­اند و داده­های تحقیق نیز از بلوك­های آماری سرشماری سال1390 استخراج شده است. جامعه آماری پژوهش، 12 منطقه شهر بابل بوده كه محدوده­های آن منطبق بر تقسیمات كالبدی مركز آمار ترسیم شده است. بر اساس نتایج پژوهش، توزیع و پراكنش شاخص­های توسعه در شهر بابل نوعی عدم تعادل فضایی را نشان می­دهد، به طوری كه نزدیك به 8/25 درصد از جمعیت شهر در مناطق توسعه یافته (3، 4و10) ، 5/14 درصد جمعیت در مناطق با توسعه متوسط (7و12) و 5/59 درصد در مناطق ضعیف و كمتر توسعه یافته (1 ،2 ،5 ،6 ، 8 ، 9و11) ساكن هستند. همچنین نواحی مركزی شهر از سطح توسعه یافتگی بیشتری نسبت به مناطق پیرامونی و نیمه پیرامونی برخوردار می­باشند و تفاوت معناداری میان ضریب توسعه در بین مناطق براساس طبقه­بندی تراكم ساختمانی دیده می­شود؛ به طوری كه میانگین این ضریب در مناطق متراكم بیشتر از مناطق كم تراكم است. در نهایت مناطق 3 و 4 به عنوان مناطق توسعه یافته و مناطق 6 و 9 به عنوان مناطق كمتر توسعه یافته شهر بابل مشخص شده­اند.