سنّتگرايي و نوآوري در غزل‌هاي هوشنگ ابتهاج

Innovation and traditionalism in Hooshang Ebtehaj,s lyric poems

امير هوشنگ ابتهاج (سايه)، شاعري‌ چيره‌‌‌‌‌‌ دست و توانا و از درخشانترين چهرههاي غزلسراي معاصر است. او در هر دو شيوه شعر سنّتي و شعر نيمايي طبع آزمايي كرده است؛ بنابراين طبيعي است كه غزل سرايي او از تبحّرش در زمينه سرودن شعر نيمايي متاثّر شود تا جايي كه در شمار يكي از بهترين سرايندگان غزل نو قرار گيرد. از سوي ديگر غزل چه سنّتي باشد چه نو، يكي از انواع شعر است و مي توان آن را در پنج حوزه عاطفه، زبان، تخيّل، موسيقي و شكل بررسي كرد. پژوهندگان در اين جستار تلاش مي كنند غزل هاي سايه را به تفكيك در اين حوزه-ها بررسي كنند تا دريابند او در هر كدام، تا چه حدي نوآوري داشته و تا چه حد از خصايص شعري سرايندگان كلاسيك چون حافظ و سعدي و مولانا تبعيّت كرده است. بر اساس نتايج اين پژوهش، غزل سايه ضمن برخورداري از احساسي لطيف و شاعرانه، از نظر موسيقي و شكل ظاهري، همان حال و هواي غزل كلاسيك را به ذهن تداعي مي‌كند، در حوزه‌هاي عاطفه و شكل ذهني، داراي نوآوري‌هايي در خور توجه است و در حوزه هاي تخيّل و زبان نيز نوآوري هاي اندكي دارد.

AmirHooshang Ebtehaj (Saye) is a powerful and proficient poet. He is one of the best and most well known contemporary composers of lyric poems. He has tested both poetic styles: traditional and nimaeian. So, it is really normal that composer his lyric poems is influenced by his nimaean poems and it became one of the best composers of new lyric poems. Although, lyric poem, new or traditional is a kind of poet and we can consider it in five areas: sentiment, language, imagination, music and form. Researchers in this study try to consider Ebtehaj,s poem in these five areas separately in order to find that how much innovation he has had in each area ?and how much he has followed special poem qualities of traditional poets like Hafez, Saadi, and Molana. According to this study, Sayeʹs lyric poems has elegant and poetical sentiment , furthermore his poets form and music perform traditional poets. Also, about sentiment and mental images has admirable innovations and in language and imagination area has a little innovations.