تشبيه تمثيل و استعاره تمثيليه در كتب بلاغي

Allegorical Simile and Allegorical Metaphor in Books of Rhetoric

يكي از موضوعات اصلي بلاغت، استعاره است؛ مبحثي كه هميشه ذهن بلاغيون را به خود معطوف كرده و محققان اين حوزه به پژوهش در جوانب آن پرداخته اند. اين روند در روزگار ما پوياتر شده و پژوهشگران از چشم اندازهاي متفاوتي بدان توجه كرده اند. پژوهش در جوانب استعاره نشان مي دهد محققان اضلاع آن را گاه با ديگر مباحث بلاغي در هم آميخته اند و گروهي نيز بي‌توجه به موضوع، نظر ديگران را تكرار كرده‌اند. ازجمله مباحثي كه در اين حوزه با ديگر موضوعات درآميخته، استعاره تمثيليه است. در بسياري از كتب بلاغي اين مبحث را با تشبيه تمثيل آميخته و حتي يكي دانسته اند. در اين پژوهش ضمن تبيين تمثيل، تشبيه تمثيل و استعاره تمثيليه، به نقد، بررسي و تحليل اين دو موضوع در كتب بلاغي پرداخته ايم و نشان داده ايم كه هرچند اين دو حوزه ممكن است در مولفه هايي با هم اشتراك داشته باشند، برخلاف تصور برخي از پژوهشگران بلاغي، اين دو قلمرو كاملاً از يكديگر مجزا هستند.

Metaphor is one of the major topics of Rhetoric which has been a subject of permanent research. In our days conducting researches on metaphor is even more developed: some combine metaphorical and rhetorical dimensions, and some others do nothing but to repeat the already discussed ideas. One of the known combinations is allegorical metaphor which, in many cases, is wrongly taken for allegorical simile. This article through distinguishing between allegory, allegorical simile and allegorical metaphor, examines the different aspects of them in rhetorical books and finally proves that although they have some features in common, in essence they are distinct from one another.