مقدمه‌اي بر جامعه‌پذيري ديني در تفاسير قرآن

موضوع مقاله حاضر، بررسي مقدماتي نظر تفاسير قرآن درباره فرايند جامعه‌پذيري است. پرسش اصلي اين است كه جامعه‌پذيري چيست، چگونه اتفاق مي‌افتد و چقدر اختيار در آن موثر است؟ با تحليل محتواي كيفي تفاسير قرآن، كدگذاري و طبقه‌بندي مفاهيم به‌دست‌آمده به پرسش اصلي پاسخ داده شده است. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه جامعه‌پذيري فرايندي سرچشمه‌گرفته از ذات انسان است و فرد با اختيار خويش از طريق علم و عمل، ارزش‌ها، باورها، هنجارها و غيره مي‌شود؛ به گونه‌اي كه امكان جداسازي بين او و آنچه دروني كرده، نيست. در اين برداشت، انسان موجودي دايماً در حال «شدن» است كه هميشه علم و عمل او، عين ذات و شخصيت او را شكل مي‌دهد. نتيجه اينكه هر كس به هر مقدار كه به آيات قرآن، عمل و آنها را دروني كند، به همان ميزان ديندار است و جامعه‌پذيري ديني در او موفق بوده است.