مديريت بهره وري پايدار از منابع آب زيرزميني دشت مه ولات

هدف از انجام اين تحقيق بررسي وضعيت بهره­برداري از منابع آب زيرزميني، بررسي وضعيت كمي و كيفي اين منابع و ارائه­ي راهكارهاي اجرايي براي بهره­وري پايدار از منابع آب زيرزميني بوده است. نتايج اين تحقيق نشان دادند كه سطح آب زيرزميني در دشت مه ولات از سال آبي 74-73 تا 87-86 (در يك دوره­ي 14 ساله)، بطور متوسط سالانه 35/1 متر افت داشته است. تخليه­ي كل سالانه آب زيرزميني از چاهها و كاريزها 254 ميليون مترمكعب، تغذيه­ي سالانه­ي دشت 157 ميليون مترمكعب، و كمبود آبخوان 97 ميليون مترمكعب بوده است. تجزيه­ي شيميايي 48 نمونه آب چاه و 3 نمونه آب كاريز نشان داد كه از شمال شرقي دشت به طرف حاشيه­هاي آن EC از حدود 17/0 تا بيش از 5/1 زيمنس بر متر افزايش يافته و شوري، نسبت جذب سديم، و درصد سديم بيشتر نمونه­ها براي آبياري مناسب نيستند. مهمترين راهكارها جهت بهره وري پايدار از منابع آب زيرزميني عبارتند از: جلوگيري از افزايش غير مجاز ساعات كار­كرد چاهها (حجم اضافه برداشت سالانه از اين چاهها 121 ميليون مترمكعب بوده است)، توسعه­ي روشهاي نوين آبياري، از جمله آبياريهاي تحت فشار و سطحي بهينه، براي افزايش بازده­ي كاربرد آب در كشتزارها، كاهش پهنه­ي زيركشت محصولات زراعي و باغي به يك سوم سطح كنوني، خريداري و مهر و موم چاههاي داراي رسانايي كهربايي بيش از 75/0 زيمنس بر متر به وسيله­ي دولت، و تجهيز چاههاي برقي منطقه به ثبت­كننده­هاي هوشمند حجم آب بهره­برداري شده و نظارت بر آن