تاثير رهبري كاريزماتيك ابن تومرت در پيروزي موحدين

محمدبن تومرت(سده6هـ) به عنوان فقيه با اقامت در مساجد، تربيت مريدان و سهل انگار خواندن مرابطان در اجراي شريعت، به عنوان رهبر مخالفان مطرح شد. وي با تكيه بر ويژگي هاي شخصي خود، كه برخاسته از رهبري كاريزماتيك او بود، سبب تغيير ارزش هاي پيروان و همسويي با خود گرديد. ابن تومرت سپس با نمادسازي، اعمال شبه معجزه، طرح نسب علوي و عصمت، زمينه اعلام مهدويت و تداعي اسطوره جامعه مغرب را فراهم ساخت و موجب تقويت شخصيت كاريزماتيك و تثبيت همانندسازي اسطوره اي خود شد. جنبش موحدين پس از پيروزي به دليل تضاد اقتدار كاريزمايي با اقتدار سنتي و عقلاني، در تقابل با آنها به ناچار نهادهايي را پديد آورد. اين نهادها هر چند حس تعلق به گروه را در پيروانش تقويت كرد، اما كاريزما را در سراشيبي روزمره شدن و سرانجام نابودي قرار داد. اين مقاله در پي بررسي رهبري كاريزماتيك محمدبن تومرت و چگونگي روزمره شدن آن بر اساس واكاوي نظريه هاي مشروعيت كاريزماتيك ماكس وبر و ديگر نظريه پردازان است.