مابعدالطبيعه در عالم اسلام و جايگاه ترجمه هاي عربي در فلسفه اسلامي

سابقه مباحث مابعدالطبيعي را، حداقل بنحو متفرق و ضمني، ميتوان به ماقبل ارسطو رساند، اما بحث از فلسفه اولي و مابعدالطبيعه بطور رسمي و بعنوان علمي مستقل و متمايز با كتاب مابعدالطبيعه آغاز ميشود. در نهضت ترجمه يوناني-عربي مابعدالطبيعه از اهم كتبي بود كه مورد توجه قرار گرفت و ترجمه هاي متعدد از قسمتهاي مختلف آن توسط مترجمين متفاوت در طي چند دوره حاصل شد. كثيري از اين تراجم باقي نيست و البته در مجموع ترجمه اي از بخش عمده مابعدالطبيعه داريم. اطلاع از اين ترجمه ها ازطرق متعدد و از منابع مختلف قابل حصول است. براساس اطلاعي كه از ترجمهمابعدالطبيعه حاصل ميشود و مقايسه و استفاده از روايت مفصل و دقيق حنين از ترجمه كتب طبي، ميتوان مدعي شد ترجمه هاي عربي و مترجمان عرب زبان خارج از نهضت فلسفي عالم اسلامي- عربي و صرفاً بعنوان ممهد و مقدمه آن نبودند، بلكه آنها را بايد جزئي مهم و شايد اساسي از خود اين جريان فلسفي تلقي كرد.