تحليل قصه‌ي «برادر عاقل و برادر ديوانه» از منظر اسطوره‌ي ديوسكوريك (دوقلوهاي مقدس)

«ايزدكران» يا دوقلوهاي مقدس و آسماني، يكي از بن‌مايه‌هاي اساطيري است كه در آيين‌ و اساطير ملل مختلف به شكل‌هاي گوناگون متجلي شده است. اگر چه اين دوقلوها و ويژگي‌هاي خاص آن‌ها در آثار طراز اول ادبيات فارسي منعكس نشده، اما چنين دوقلوهايي در قصه‌هاي ايراني كه از قديم الايام سينه به سينه نقل شده، با همان ويژگي‌ها به وضوح ديده مي‌شوند. از آن‌جايي كه اكثر قصه‌ها نمادين، و از تأويل پذيري بالايي برخوردارند، در مقاله‌ي حاضر از اين منظر به تحليل قصه‌ي «برادر عاقل و برادر ديوانه» پرداخته شده است. اين قصه در مناطق مختلف ايران به شكل‌هاي گوناگون روايت گرديده است. در اين قصه مهم‌ترين ويژگي‌هاي دوقلويي از قبيل ارتباط با اسب و گاو، گذر از زندگي كشاورزي و دامداري و رسيدن به زندگي شهري و شكل‌گيري تمدن، فدا شدن يكي براي بقاي ديگري، دفن يكي از دوقلوها به مناسبت بنا كردن ساختمان و... وجود دارد. در قصه‌ي مذكور، اگر چه برادرِ ديوانه در ظاهر، رفتاري متضاد با برادر عاقل دارد، اما همين رفتار متضاد است كه زمينه‌ي پيشرفت برادر عاقل را فراهم مي‌آورد