بررسي ارتباط بين بيان ژن هاي كدكننده آنزيم هاي دخيل در بيوسنتز آلكالوئيدهاي مورفينان با متابوليت هاي متناظر در Papaver somniferum

تجزيه تركيبي پروفيل رونوشت ها و متابوليت ها مي تواند ابزاري ارزشمند براي شناسايي ژن هاي كانديداي دخيل در تغيير تركيب متابوليتي در يك سيستم بيولوژيكي باشد. درك و فهم كلي درباره رفتار يك سيستم پيچيده امكان رديابي و پيگيري دقيق پاسخ يك موجود به شرايط محيطي و دروني را در سطوح مختلف مولكولي و ژنتيكي فراهم مي آورد. در اين تحقيق جهت بررسي ارتباط ميان ميزان بيان ژن هاي كدكننده ي آنزيم هاي T6ODM، CODM و COR و ميزان متابوليت هاي كدئين و مورفين به-عنوان محصولات متناظر با آن ها و تبائين به عنوان پيش ساز مسير در قسمت هاي مختلف گياه بالغ مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج حاصل از مطالعه ي بيان نسبي ژن T6ODM با استفاده از qRT-PCR نشان داد اين ژن در ريشه داراي كم ترين ميزان بيان و در قسمت بالاي ساقه داراي بيش ترين ميزان بيان بوده است. در مورد ژن CODM بيش ترين ميزان بيان مربوط به برگ و همانند ژن T6ODM كم ترين ميزان بيان مربوط به ريشه بود. ژن COR بيش ترين بيان را در بالاي ساقه و كم ترين ميزان بيان را در برگ نشان داد. در مورد تبائين بيش ترين مقدار در ريشه و كم ترين مقدار در برگ مشاهده شد. به طور جالب توجهي كدئين و مورفين در ريشه ي گياه شناسايي نشدند. بيش ترين ميزان كدئين و مورفين در كپسول گياه مشاهده شد. علي رغم وجود هماهنگي در ميزان آلكالوئيدهاي اندازه گيري شده در قسمت هاي مختلف گياه، ميان ميزان رونوشت ها و ميزان آلكالوئيدها در قسمت هاي مختلف گياه تنظيم هماهنگي ديده نمي شود. به طوري كه اگرچه ميزان آلكالوئيدهاي كدئين و مورفين در كپسول گياه نسبت به بقيه بخش ها زيادتر بود ولي ميزان رونوشت هاي ژن هاي كد كننده آنزيم هاي بيوسنتزي تبديل كننده تبائين به كدئين و مورفين در كپسول بيش ترين مقدار را نداشت. بنابراين مي توان گفت كه احتمالا عوامل مولكولي، بيوشيميايي و سلولي ديگري به غير از سطح رونوشت بر تجمع توليدات متابوليتي در بافت هاي خاص تاثيرگذار مي-باشند.