عكس العمل صفات فيزيولوژيكي و عملكرد ژنوتيپ هاي لوبيا قرمز (Phaseolus vulgaris L) تحت تاثير قطع آبياري در مراحل مختلف رشدي

كمبود آب و كاهش تـدريجي منــابع آبي در دسترس، از عوامل محدود كننده توليد گياهان زراعي مي­ باشند. به منظور بررسي اثر قطع آبياري بر برخي ويژگي­ هاي فيزيولوژيك و عملكرد ژنوتيپ­ هاي لوبيا قرمز آزمايشي به صورت كرت­ هاي يك بار خرد شده در قالب طرح بلوك ­هاي كامل تصادفي با سه تكرار در سال 1393 در ايستگاه تحقيقات كشاورزي دانشگاه آزاد اسلامي واحد اراك اجرا شد. فاكتور اصلي شامل سطوح آبياري: آبياري كامل (شاهد)، قطع آبياري در مرحله گلدهي و قطع آبياري در مرحله نيام­ دهي و فاكتور فرعي شامل سه رقم و ژنوتيپ لوبيا قرمز به نام­ هاي درخشان و گلي و ژنوتيپ D81083 بودند. نتايج نشان دادند كه قطع آبياري در مراحل گلدهي و نيام دهي بر صفات عملكرد بيولوژيك، عملكرد دانه، شاخص برداشت، تعداد نيام در بوته، تعداد دانه در نيام و ميزان آب از دست رفته برگ معني­ دار بود. در بررسي اثر متقابل تنش × ژنوتيپ­ ها، بيشترين عملكرد دانه (4415.30 كيلوگرم در هكتار) در رقم گلي و در تيمار آبياري كامل (شـاهد) مشـاهده شد. تنش كم آبي در مرحله گلدهي عملكرد دانه را به طور معني ­داري كاهش داد و در بين ژنوتيپ ­هاي مورد بررسي، D81083 كمترين ميزان افت عملكرد (معادل 60 درصد) را در مرحله قطع آبياري در گلدهي داشت. در بررسي اجزاي عملكرد مشخص شد تعداد دانه در نيام در تيمار قطع آبياري در مرحله گلدهي كاهش يافته است. كاهش تعداد دانه در نيـام رقم درخشان (38 درصد) بيشتر از بقيه ژنوتيپ ­ها بود. با توجه به نتايج اين آزمايش به نظر مي­ رسد كه ژنوتيپ­ هاي لوبيا در مرحله گلدهي نسبت به تنش كم آبي حساسيت بيشتري دارند در عين حال، ژنوتيپ D81083 و رقم گلي در مجموع نسبت به رقم درخشان از نظر توليد در شرايط كم آبي برتر بودند.