ارزيابي ريسك فاكتورهاي ارگونوميكي وظايف تكراري در شاغلان صنايع دستي شهر اصفهان با استفاده از روش ارزيابي وظايف تكراري (ART)

مقدمه: متأسفانه صنايع كوچك با وجود انجام مطالعات بسيار در رابطه با اختلالات اسكلتي- عضلاني شغلي و صنعتي ايران، كمتر مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفتند. مطالعه حاضر با هدف ارزيابي ريسك فاكتورهاي ارگونوميكي شاغلان صنايع دستي شهر اصفهان به وسيله يكي از جديدترين روش‌ها، يعني روش ارزيابي وظايف تكراري (Assessment of Repetitive Tasks يا ART) در سال 1393 اجرا گرديد. روش‌ها: 100 نفر از شاغلان صنايع دستي وارد اين تحقيق توصيفي- تحليلي و مقطعي به روش انتخاب در دسترس شدند. ابزارهاي مورد استفاده شامل پرسش‌نامه‌هاي دموگرافيك (محقق ساخته)، نقشه بدن (Body map يا BM) و روش ART بود. داده‌ها با به كارگيري آزمون‌هاي آماري t، One way ANOVA و ضريب همبستگي Pearson در نرم‌افزار SPSS آناليز گرديد. يافته‌ها: كارگران در گستره سني 80-18 سال قرار داشتند. سابقه‌ كار افراد نيز به طور متوسط 14.38+  12.57 سال گزارش شد. داده‌هاي حاصل از BM نشان داد كه 74 نفر (74 درصد) افراد، حداقل در 1 عضو بدن خود احساس درد ناشي از كار داشتند. تعداد اندام‌هاي داراي درد با سن و سابقه كار داراي ارتباط معني‌دار بود ( P <0.05). ميانگين و انحراف استاندارد نمره نهايي ART دست راست و چپ به ترتيب 11.30+ 31.45 و 7.24+ 24.32 به دست آمد. همچنين، 73 درصد از وظايف تكراري در سطح خطر بالا قرار گرفت. نتيجه‌گيري: صنايع دستي به خصوص با افزايش سن كارگران، داراي ريسك بالايي از نظر ايجاد اختلالات تروماي تجمعي در اندام‌هاي فوقاني بود. بنابراين، مداخله جهت ايجاد ايستگاه‌هاي كاري بهينه، طراحي مناسب ابزارها، توجه به ساعات كاري، رژيم استراحت و در نهايت ايجاد آگاهي لازم براي نحوه صحيح انجام كار توصيه مي‌گردد.