بخش بندي مراكز تجاري گردشگري شهر مشهد با رويكرد تركيبي الگوريتم ژنتيك و تحليل خوشه اي فازي

سيستم گردشگري هر مكان كليتي است، مشتمل بر بخش­ ها، اجزاء و عناصر متعدد و پيچيده كه در ارتباط متقابل با يكديگر و برخورداري از شبكه، سلسله مراتب، ساختار و كاركرد، جايگاه خود را در بازار رقابتي به دست مي­ آورد. در اين راستا مشهد مقدس به عنوان قطب گردشگري مذهبي ايران سالانه ميزبان ميليون­ ها نفر از زائرين داخلي و خارجي مي­ باشد كه در كنار زيارت حرم مطهر حضرت علي بن موسي الرضا عليه السلام به امور درماني، تفريحي، خريد و تجاري نيز مي­ پردازند. بنابراين مشهد به عنوان كلان شهر مذهبي و اقتصادي باتوجه به دارا بودن مراكز تجاري گردشگري متعدد از ديرباز به عنوان اهداف خريد تجاري گردشگران مورد توجه بوده است. اين تحقيق با استفاده از نگاه سيستمي به گردشگري، اقدام به استخراج شاخص­ هاي جذب گردشگران به مراكز تجاري و خوشه­ بندي 20 مركز تجاري مشهد با استفاده از الگوريتم خوشه­ بندي C-mean فازي و الگوريتم ژنتيك مي­ نمايد. يافته­ هاي تحقيق بر مبناي ابعاد عرضه، تقاضا و واسطه­ هاي خريد منجر به تشكيل چهار خوشه با نام­ هاي مراكز تجاري گردشگري سنتي، مدرن، مشهور و تفريحي- تجاري گرديد كه هريك از مراكز مورد بررسي با درجات عضويت متفاوتي به اين خوشه ­ها تعلق دارند. همچنين به منظور بررسي تفاوت نتايج روش­ه اي خوشه ­بندي، از آزمون تحليل واريانس چند متغيره استفاده شد كه نتايج مويد عدم تفاوت معنادار بين روش هاي خوشه­ بندي انجام شده مي­ باشد.