بررسي مدل‌هاي توليد صمغ در گون سفيد با توجه به خصوصيات خاك رويشگاه (مطالعه موردي: تيران و كرون - اصفهان)

Fitting suitable models for gum production in Astrgalus gossypinus Fisher based on habitat soil characteristics evidence (Case study: Isfahan Tiran and Karvan region)

بهره‌برداري از گياهاني كه در عرصه هاي طبيعي رويش دارند بايد در قالب طرح‌هايي مشخص صورت گيرد تا سلامت و رشد گياهان تضمين شود و بهره‌برداران نيز در وضعيت اقتصادي مناسبي قرار گيرند. گون سفيد (Astragalus gossypinus Fisher) از جمله گياهان با ارزش و مولد باكيفيت ترين صمغ كتيرا ميباشد كه به دليل بهره‌برداري بي رويه مورد تخريب قرار گرفته است. توليد و ترشح صمغ كتيرا در اين گياه بسته به فاكتورهاي بسيار زيادي در مدت زمانهاي گوناگوني انجام خواهد شد و برداشت نيز بايد بسته به شرايط آب و هوايي و خاك در قالب مدل‌هاي مناسبي صورت گيرد. اين مطالعه به منظور تعيين مدل‌هاي خطي توليد صمغ كتيرا با توجه به خاك رويشگاه (مراتع تيران و كرون استان اصفهان) در گون‌هاي سفيد كه در سالهاي متفاوت با سنين گوناگوني برداشت شده‌اند، انجام شد. نمونه‌گيري صمغ در امتداد ترانسكت‌هاي قرار داده شده در هر سايت با توجه به خصوصيات خاك انجام شد. سپس داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS و متد Enter وارد رابطه رگرسوني شدند. تجزيه و تحليل داده‌ها و روابط رگرسيوني نشان داد كه مدل‌هاي برآوردي صمغ كتيرا در مناطق با خصوصيات مختلف خاك داراي ضرايبي گوناگون بودند و توليد صمغ كتيرا در اين منطقه بر اساس ويژه‌گي‌هاي خاك در زمان‌هاي متفاوتي به ميزان قابل بهره‌برداي ميرسد.

Economical consumption of natural plant resource always depended to the wise plan with dual policy of maximum harvest and minimum damage on plant survival and growth. In this respect, the white Astragalus (Astragalus gossypinus fisher) reported as an invaluable natural plant with several advantages such as high productivity and secretion of considerable quality of tragacanth gum currently are facing severely threatened as a result of habitat destruction, overharvesting and a few additional environmental as well as manmade factors. In general several key factors influence quantity and quality of Production of gum tragacanth in different climate and soil condition and characteristics which need fitting suitable model for identification of related factors to maximize end point production amount. For this known motivation, the purpose of the present study was the determination of the linear model of gum production in As. gossypinus according to the soil habitats in Isfahan Tiran and Karvan. For this purpose the plants of introduced species have been harvested in different years with different ages, therefore the gum sample was taken along the transects at each vegetation types according to soil properties and the data were analysis by using SPSS software (method of Enter) to regression equation and modeling. The result of the study showed the existence of high various coefficients about game production in different regions. We demonstrated that production and storage gum in the plant require different time according to soil characterizes that to be ignorable.