شناسايي عوامل ايجاد كننده ضايعات مركبات در استان فارس با الگوسازي معادلات ساختاري

Identifying the Factors Creating Citrus Waste in Fars Province Using Structural Equation

روند رو به افزايش ضايعات مواد غذايي يكي از مشكلات جدي در اكثر كشورها به ويژه كشورهاي درحال توسعه است. هدف اصلي مطالعه حاضر شناسايي عوامل ايجاد كننده ضايعات مركبات در استان فارس با استفاده از تحليل عاملي اكتشافي و الگوسازي معادلات ساختاري است. اطلاعات مورد نياز از طريق نمونه گيري تصادفي و تكميل 221 پرسش‏نامه در بين باغداران استان فارس در سال 1392 جمع آوري شد. بر اساس نتايج تحليل عاملي اكتشافي، متغيرهاي تأثير گذار بر ضايعات مركبات در استان فارس در قالب هفت عامل زير دسته‏بندي شدند: "زيرساخت‏هاي نامناسب"، " آفات و شرايط اقليمي"، " مديريت نامناسب مصرف نهاده هاي آب و سموم"، " مديريت نامناسب پس از برداشت"، " انبارداري و حمل نامناسب محصول"، " مديريت برداشت و عرضه" و " مديريت نامناسب مصرف نهاده هاي كود و رقم درختان". بر اساس نتايج تحليل عاملي تأييدي، تمام ضرايب متغيرهاي لحاظ شده در الگو داراي ارزش آماري است. نتايج برآورد مدل نهايي تحقيق نشان داد كه متغيرهاي آفات و شرايط اقليمي، زيرساخت‏هاي نامناسب، انبارداري و حمل نامناسب محصول و مديريت نامناسب پس از برداشت متغيرهاي تأثير گذار بر ضايعات مركبات در استان فارس‏اند. طبقه‌بندي JEL:C38

Increasing trend of food waste is one of the serious problem in many countries. The purpose of this study is identifying the factors creating citrus waste in Fars province using exploratory factor analysis and structural equation. Data were collected using stochastic sling and completing 221 questionnaires between farmers in Fars province in 2013. According to the results of exploratory factor analysis, effective factors on citrus waste in Fars province are abbreviated to 7 factors: "unsuitable infrastructures", "pests and atmosphere", "unsuitable management of inputs consumption such as water and pesticide", "unsuitable management after harvest", "unsuitable storage and transport of production", "harvest management and supply" and "unsuitable management of inputs consumption such as fertilizer and trees species". According to the results of confirmatory factor analysis, total of coefficients are significant. Results of the final model revealed that pests and atmosphere, unsuitable infrastructures, unsuitable storage and transport of production, and unsuitable management after harvest are the effective variables on citrus waste in Fars province. JEL Classification: C38 Keywords: Citrus, Waste, Structural Equation, Exploratory Factor Analysis, Confirmatory Factor Analysis