مطالعه سيستم ريشه بذري و نابجاي ارقام گندم نان و دوروم

به ­منظور بررسي ساختار ريشه و خصوصيات مورفولوژيك ريشه­ هاي بذري و نابجا در گندم­ هاي نان و دوروم، آزمايشي گلخانه­ اي در پاييز 1392 در قالب طرح كاملاً تصادفي در چهار تكرار در دانشكده كشاورزي دانشگاه ايلام اجرا گرديد. تيمارهاي آزمايشي شامل 6 رقم گندم نان (سرداري، كراس­سبلان و نستور، پيشتاز، بهار و S83-3)، و 4 رقم دوروم (كرخه و دنا، ساجي و سورا) بودند. صفات مورد بررسي شامل تعداد ريشه­ هاي بذري، نابجا (گرهي يا طوقه اي)، مجموع طول ريشه­ ها، طول ريشه­ هاي بذري، طول ريشه­ هاي نابجا، طول، مجموع طول آنها، وزن خشك ريشه، حجم ريشه و نسبت ريشه به قسمت­ هاي هوايي بودند. نتايج اين پژوهش نشان­ دهنده اختلاف معني­ دار ميان ارقام از نظر ساختار ريشه بود. همچنين، نتايج نشان داد كه ارقام سرداري، كراس­ سبلان و نستور در مقايسه با ارقام پيشتاز، بهار و S83-3 داراي سيستم ريشه­ دهي قوي ­تر بوده و مشاهده گرديد كه ارقام نان و دوروم نيز تفاوت ­هاي معني­ داري از نظر سيستم ريشه ­دهي داشتند. به ­طوري­ كه، ساجي در بين ارقام دوروم و كراس ­سبلان در بين ارقام نان از مجموع تعداد ريشه (بذري و نابجا)، مجموع طول ريشه (بذري و نابجا)، وزن خشك ريشه، حجم ريشه و نسبت ريشه به قسمت ­هاي هوايي بالاتري برخوردار بودند. مقايسات گروهي نشان داد كه تعداد و طول ريشه ­هاي نابجاي ارقام نان نسبت به ارقام دوروم از وضعيت بهتري برخوردار مي ­باشد.