پيش تيمار بذر كنجد (Sesamum indicum L) با پرولين و اثربخشي آن بر جوانه زني در دماهاي متفاوت

به ­منظور بررسي تاثير پرولين و دما بر ميزان اسموليت­ ها، ميــزان آنزيم­ هاي آنتي اكسيدان و شــاخص ­هاي جوانه­ زني كنجد، آزمايشي در سال 1393 در آزمايشگاه دانشكده علوم كشاورزي دانشگاه محقق اردبيلي به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي در سه تكرار انجام گرفت. تيمارهاي آزمايشي شامل سه سطح پرولين (صفر، 5، 10 ميلي­ مولار) و دماهاي مختلف جوانه­ زني (15، 25، 35 درجه سلسيوس) بودند. نتايج آزمايش نشان­ دهنده تاثير مثبت پرولين بر شاخص ­هاي جوانه ­زني، آنزيم­ هاي آنتي­ اكسيدان، پرولين، پروتئين و تحرك ذخاير غذايي بود. به­ طوري كه، كاربرد خارجي (اگزوژنيك) پرولين منجر به افزايش ميزان اين اسموليت در گياهچه ها گرديد. همچنين، دماهاي 15 و 35 درجه سلسيوس نسبت به دماي 25 درجه سلسيوس منجر به توليد پرولين كمتري شدند. ميزان آنزيم پراكسيداز نيز در دماي 25 درجه سلسيوس كمتر از دماهاي 15 و 35 درجه سلسيوس برآورد شد و افزايش پرولين منجر به افزايش ميزان اين آنزيم در دماهاي مـورد بررسي گرديد. در دماي 25 درجه سلسيوس با كاربــرد 10 ميلي­ مولار پرولين بيشترين ميزان كاتالاز و پلي­ فنل اكسيداز مشاهده گرديد. همچنين، ميزان اين آنزيم ­ها در دماهاي 15 و 35 درجه سلسيوس نسبت به دماي 25 درجه سلسيوس كاهش نشان داد. با توجه به افزايش كارآيي ذخاير غذايي و شاخص قدرت بذر، درصد و سرعت جوانه­ زني، ميزان پرولين، پروتئين و آنزيم ­هاي آنتي­ اكسيدان در اثر كاربرد پرولين به نظر مي­ رسد كه پيش­ تيمار بذر با پرولين مي ­تواند يكي از راهكارهاي مناسب براي جوانه ­زني بهتر آن تحت شرايط تغييرات دما باشد.