ارزيابي تأثيرات خشكسالي بر تالاب هشيلان

تالاب‌ها به دلیل ویژگی‌های منحصربه‌فرد جزء مهم‌ترین و درعین‌حال حساس‌ترین اكوسیستم‌ها به شمار می‌روند. به علت سیستمی بودن ساختار تالاب هرگونه تغییر در شرایط محیطی بخصوص اقلیم و كاربری اراضی باعث ایجاد تغییرات در تالاب‌ها می‌شود. تالاب‌های ایران در چند دهه گذشته به علت رخداد خشكسالی‌های متعدد و دخالت‌های انسانی در معرض نابودی قرارگرفته‌اند. تالاب هشیلان به‌عنوان یك تالاب منحصربه‌فرد كه در منابع مختلف از آن تحت عنوان سوءتفاهم جغرافیایی یادشده، در مركز استان كرمانشاه واقع‌شده و آب آن از آبخوان‌های كارستی كوهستان خورین تأمین می‌شود. در این پژوهش از داده­های بارش، دبی و نقشه­های توپوگرافی و تصاویر ماهواره­ای لندست استفاده‌شده است. هدف از این پژوهش ارزیابی تأثیر خشكسالی‌های كوتاه‌مدت بر تالاب هشیلان و شناسایی دلیل آسیب‌پذیری بالای این تالاب نسبت به خشكسالی كوتاه‌مدت است. در این راستا ابتدا با استفاده از شاخص SPI سال 1386 به‌عنوان سال خشكسالی حاد انتخاب و تصاویر ماهواره‌ای لندست مربوط به یك سال قبل و بعد از خشكسالی (1385-1387) در دوره كم‌آبی تالاب انتخاب گردیدند. به‌منظور برآورد میزان تغییرات سطح تالاب در اثر خشكسالی از روش تشخیص بصری تغییرات و نسبت گیری طیفی (NDVI) در سال‌های موردنظر استفاده‌شده است. نتایج حاكی از آن است كه وسعت تالاب نسبت به سال قبل از خشكسالی 47% كاهش‌یافته است. بررسی ژئومورفولوژی كارست منطقه و شرایط هیدروژئولوژیكی چشمه‌های كارستی نشان‌دهنده‌ی توسعه‌یافته بودن آبخوان‌های كارستی منطقه، حجم ذخیره دینامیكی كم و زمان مرگ كوتاه آن‌ها هست. تیپ آب چشمه سبزعلی بیكربناته بوده و دارای منشأ كارستی می‌باشد. دلیل اصلی حساسیت بالای تالاب هشیلان نسبت به وقوع خشكسالی توسعه‌یافته بودن ژئومورفولوژی كارست و سیستم كارستی آبخوان‌های تغذیه‌كننده تالاب بوده كه به علت غلبه جریان مجرایی و حجم ذخیره دینامیكی كم و ضریب مرگ كوتاه به‌شدت در مقابل كاهش بارش حساس می‌باشند.