اثر دماهاي يخبندان بر سنين مختلف ژنوتيپ هاي نخود در شرايط كنترل شده

به منظور بررسي اثرات دماهاي مختلف زير صفر بر ژنوتيپ هاي پيشرفته نخود ديم، اين مطالعه در سال زراعي 92-1391 در ايستگاه تحقيقات كشاورزي ديم مراغه و در شرايط كنترل شده (اطاقك سرما) در قالب آزمايش اسپليت- اسپليت پلات با سه تكرار و بر پايه طرح آماري بلوك هاي كامل تصادفي اجرا شد. سنين مختلف گياهچه اي (1، 3 و 6 هفته اي) در كرت هاي اصلي، دماهاي مختلف زير صفر ( صفر، 5-، 10-، 15- و 20- درجه سانتي گراد) در كرت هاي فرعي و ژنوتيپ هاي نخود (ILC 3279 ،FLIP 00-75 ، ILC 482، FLIP 00-84،Sel. 96th. 11439، ILC 533 و رقم سارال) در كرت هاي فرعي- فرعي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه تاثير عامل سن گياهچه بر نسبت مقاومت به سرما (FRR) از نظر آماري معني دار نبود، ولي بيشترين و كمترين تحمل سرما به ترتيب در سنين 3 و 6 هفتگي مشاهده شد. عامل شدت سرما تاثير معني داري بر تحمل سرماي ژنوتيپ ها داشت و با افزايش شدت سرما از صفر به سمت 20- درجه سانتي گراد، تحمل سرماي ژنوتيپ ها كاهش يافت. تفاوت بين ژنوتيپ هاي آزمايشي از نظر نسبت تحمل سرما نيز معني دار بود و در مجموع، رقم ســارال با نسبت تحمل سرماي معادل 89/0 در مقايسه با ساير لاين هاي آزمايشي، برتري داشته و از تحمل مطلوب و قابل قبولي برخوردار بود.