تحليل برگشتي مغار نيروگاه سد سياه بيشه با استفاده از داده هاي حاصل از ابزار دقيق

Back Analysis of Siah Bisheh Dam Powerhouse Cavern Using Instrumentation’s Results

براي طراحي و احداث حفريات زيرزميني، تعيين تنش هاي برجا و خصوصيات مكانيكي توده سنگ احاطه كننده فضاي زيرزميني ضروري است. بعضي از آزمايش ها براي تعيين اين پارامترها انجام مي شود. براي مثال مي توان به آزمايش ديلاتومتري و آزمايش شكست هيدروليكي اشاره كرد. اين آزمايش ها معمولاً زمان بر و پر هزينه مي باشند. همچنين در نتايج آزمون هاي برجا و آزمايشگاهي معمولاً پراكندگي محسوسي وجود دارد. اين پراكندگي به علت ناهمگني سنگ ها مي باشد. براي غلبه بر اين مشكلات مي توان از روش تحليل برگشتي جهت تعيين خصوصيات مكانيكي توده سنگ با استفاده از داده هاي رفتارسنجي استفاده كرد. تحليل برگشتي معمولاٌ تحت عنوان روشي كه قابليت كنترل پارامترهاي سيستم را با تحليل رفتار خروجي آن داشته باشد، بيان مي شود. اين روش به طور پيوسته اي در دهه اخير مورد استفاده قرارگرفته است. در تحليل برگشتي مسايل مكانيك سنگي، هدف اصلي تعيين تنشهاي اوليه، ثابت هاي مواد با استفاده از داده هاي حاصل از اندازه گيري ميداني مي باشد. تحليل برگشتي ممكن است به دو صورت مستقيم و معكوس انجام گيرد. در اين مقاله، روش مستقيم تحليل برگشتي بر اساس الگوريتم جستجوي تك متغيره براي تعيين مدول الاستيسيته (E) و نسبت تنش افقي به قايم (K) در مغار نيروگاه سد سياه بيشه استفاده شده است. تحليل هاي عددي با استفاده از نرم افزار FLAC3D انجام شده است. نتايج تحليل ها نشان مي دهد كه مقدار متوسط مدول الاستيسيته در قسمت لايه بندي و ملافيري به ترتيب 16/7 و 15 گيگا پاسكال و ميانگين نسبت تنش افقي به قايم 325/1 مي باشد