مديريت خشكسالي براي استفاده بهينه از منابع آب استان خراسان شمالي

هدف اصلي اين مطالعه پيش­بيني خشكسالي استان خراسان شمالي براي مديريت بهينه منابع آب و بررسي اثرات آن بر توليد محصولات كشاورزي اين شهرستان است. آمار و اطلاعات مورد نياز براي پيش­بيني خشكسالي از ايستگاه­هاي هواشناسي سينوپتيك موجود و پيش­بيني اطلاعات تعيين الگوي كشت از سازمان جهاد كشاورزي شهرستان بجنورد(مديريت برنامه ريزي) در سال زراعي 1391 جمع­آوري گرديد. بررسي و تجزيه و تحليل داده­هاي بارش و تعيين دوره­هاي خشكسالي براي زمان گذشته و حال به كمك شاخص خشكسالي SPI با استفاده از نرم­افزار DIP انجام شد. به منظور بررسي اثرات خشكسالي بر بخش كشاورزي رابطه ميان بارش و درآمد كه اثرات كاهش ميزان بارش بر عملكرد محصول و در نتيجه كاهش درآمد كشاورز بررسي گرديد، در اين بخش همچنين خسارت­هاي ناشي از خشكسالي در بخش كشاورزي نيز تعيين گرديد. نتايج به­دست آمده نشان داد كه مرطوب­ترين و خشك­ترين سال­ها، به ترتيب سال­هاي 71-1370 و 68-1367 بوده است. در طي دوره آماري، منطقه مورد مطالعه مجموعا 10 سال مرطوب و 11 سال خشك را پشت سر گذاشته است. همچنين شديدترين خشكسالي مربوط به زمستان 1379 با ميزان SPI تجمعي 2.85- و خفيف ترين خشكسالي مربوط به پاييز 1386 با ميزان SPI تجمعي 0.54- مي باشد. بر اساس بررسي­هاي به­عمل آمده، حدود 60% از سطح زير كشت آبي به غلات(گندم و جو) اختصاص يافته است كه علت اين امر در انطباق فصل رشد اين محصولات با رژيم آبدهي رودخانه­ها مي­باشد.