اثر تغيير اقليم بر توليد بخش كشاورزي و بر اقتصاد ايران (رويكرد ماتريس حسابداري اجتماعي)

هدف از اين مطالعه، سنجش اثر تغيير اقليم بر توليد بخش كشاورزي و ساير بخش­ها و توليد ملي در ايران است. بدين منظور تابع توليد بخش كشاورزي كه در آن اقليم(دما و بارش) به­عنوان يكي از عوامل تاثيرگذار است، با استفاده از روش خودتوزيع با وقفه­هاي گسترده(ARDL) برآورد شد. سپس اثر تغيير اقليم بر توليد بخش كشاورزي در قالب چارچوب مدل SAM با محدوديت عرضه بخشي ارزيابي گرديد. با توجه به اينكه در شرايط وجود محدوديت عرضه در برخي از بخش­هاي اقتصادي، به­كارگيري الگوي تقاضا محور SAM براي سنجش آثار اقتصادي و اجتماعي با كاستي­هايي همراه است، در اين مطالعه از الگوي اصلاح شده تقاضا محور در قالب الگوي مختلط SAM و ماتريس حسابداري اجتماعي سال 1385 استفاده شد. نتايج نشان داد كه در اثر تغيير اقليم پيش­بيني شده براي ايران در دوره 2000 تا 2025، توليد كشاورزي 37/5-% كاهش مي­يابد. با توجه به روابط متقابل بخش­هاي اقتصادي با بخش كشاورزي اين اثر به صورت كاهش توليد بخش ساختمان(27/2-%) و خدمات(64/1-%) برآورد شده است. كاهش توليد ملي متناظر آن 5/9-%، كاهش درآمد عوامل توليد 54/25-% برآورد شده است كه قابل توجه مي­باشد. همچنين نتايج نشان مي­دهند كه در دهك­هاي پايين­تر، خانوارهاي روستايي و شهري درآمدشان كاهش مي­يابد.