بررسي آثار قانون هدفمندسازي يارانه ها بر تغييرات الگوي كشت محصولات زراعي در استان مازندران

مزيت نسبي يكي از ابزارهاي كارآمد براي تصميم­گيري در توليد و تجارت محصولات مي­باشد كه از دو بعد جايگزيني واردات و توسعه صادرات حائز اهميت مي­باشد. استان مازندران يكي از قطب­هاي عمده­ي محصولات كشاورزي در ايران است كه با برنامه­ريزي صحيح مي­توان آنرا به يكي از مراكز توليد و صادرات انواع محصولات كشاورزي تبديل كرد. در اين مطالعه، با استفاده از شاخص هاي هزينه­ي منابع داخلي (DRC)، هزينه منافع اجتماعي (SCB) و سودآوري خالص اجتماعي (NSP) و الگوي برنامه­ريزي خطي، اثرات حذف يارانه­هاي دولت و تاثير آن بر مزيت نسبي محصولات زراعي مختلف استان مازندران در سال 1391 بررسيشده است. نتايج نشان داد كه بر اساس شاخص DRC، محصولاتي نظير پنبه­ ديم، جو ديم، گندم ديم، كلزا آبي، جو آبي و گندم آبي فاقد مزيت و برنج، كلزا ديم و پنبه آبي داراي مزيت است. با توجه به شاخص SCB محصولاتي چون پنبه آبي، برنج، كلزا ديم داراي مزيت نسبي است. شاخص NSP نشان داد كه محصولات پنبه ديم، جو ديم، گندم ديم، كلزا آبي، جو آبي و گندم آبي فاقد مزيت نسبي و كلزا ديم، برنج و پنبه آبي داراي مزيت نسبي مي­باشند. بر اساس نتايج، با هدفمند شدن يارانه­ها و برابري قيمت­هاي داخلي با قيمت­هاي خارجي و همچنين با در نظر گرفتن قيمت واقعي براي نرخ ارز، مشاهده مي­شود كه الگوي كشت در مورد محصولات آبي به سمت محصولاتي نظير پنبه و برنج هدايت شوند. در مورد محصولات ديم نيز با هدفمندي يارانه­ها، الگوي كشت به سمت محصول كلزا ميل خواهد كرد.