ارزيابي روايات «تقسيمات چهارگانه قرآن»

Evaluation of the Traditions on “The Four Divisions of the Qur’ān”

رواياتي منسوب به پيامبر اكرم (ص) در جوامع حديثي شيعه و اهل سنت وجود دارد كه در آن طبق فرمايش ايشان، قرآن كريم به چهار بخش به نام‌هاي «سبع طوال»، «مِيين»، «مثاني» و «مُفصل» تقسيم مي‌شود كه هر يك به ترتيب، عوض كتب پيامبران گذشته، تورات موسي، انجيل عيسي و زبور داوود به ايشان داده شده است. عمده اين روايات يا از طريق ابن‌الاسقع از پيامبر (ص)، و يا از طريق سعد‌الاسكاف از امام محمدباقر (ع) از حضرت رسول نقل ‌شده‌اند. كثرت نقل به همراه بي‌توجهي به صحت‌ و سقم اين دست روايات از سوي عالمان قرآن و حديث و انتسابشان به نبي مكرم اسلام (ص)، اهميت بررسي اين احاديث را از نظر ميزان اعتبار دوچندان مي‌كند. مقاله حاضر با تتبع موارد استناد اين احاديث نشان داده كه برخي از اين استنادات بر خلاف مضمون روايات است و سند روايت كافي صحيح و روايات واثلهبن الاسقع داراي اضطراب در سند و متن بوده كه در نهايت به علت مستفيض يا متواتر بودن روايات و هماهنگي دلالت آن با قرآن، حكم به صحت آنها داده شده است.