اهميت انتخاب مدل رقومي ارتفاعي مناسب در مديريت و حفاظت منابع خاك و آب (مطالعه موردي: سد تهم، استان زنجان)

استفاده از مدل رقومی ارتفاع در مطالعات مدیریت و حفاظت از منابع آب و خاك نقش مهمی دارد. در این تحقیق از دادههای ارتفاعی نسل دوم سنجنده ASTER و SRTM و خطوط تراز رقومیشده دو نقشه توپوگرافی با مقیاس 4:06666 بهعنوان دادههای ورودی استفاده شد. سپس اقدام به مدلسازی تغییرات ناهمواریهای سطح زمین با دو روش درونیابی همسایگی طبیعی و وزندهی بر اساس معكوس فاصله و مقایسه آنها در اراضی پائیندست سد تهم در استان زنجان، شد. چهار مدل رقومی ارتفاع با استفاده از شاخصهای آماری جذر میانگین مربعات خطا، میانگین خطای انحراف، میانگین خطای مطلق و ضریب تبیین مورد بررسی قرار گرفتند. 466 نقطه كمكی با ارتفاع مشخص همراه با نقاط كنترلی ارتفاعی مرجع با استفاده از تكنیك DGPS و شبكه نقاط مبنای مسطحاتی در بازدیدهای میدانی متعدد تعیین شدند. نتایج نشان داد كه مدل تولیدشده با روش همسایگی طبیعی و اطلاعات سنجنده ASTER با دادههای ارتفاعیِ كنترلی انطباق بیشتری داشته )شاخص میانگین 6( و مدل تولیدشده با روش وزندهی بر اساس معكوس فاصله و اطلاعات سنجنده / 4 و 230 / خطای انحراف به ترتیب 14 SRTM 0(. تجزیه و تحلیل / 46 و 230 / از انطباق كمتری برخوردار هستند )شاخص میانگین خطای انحراف بهترتیب 610 برخی مؤلفههای اولیه توپوگرافی تأثیرگذار بر فرسایش از قبیل شیب، جهت شیب، طول و كلاس زهكش نشانداد كه مدل رقومی تهیه شده توسط سنجنده ASTER نسبت به مدل همسایگی طبیعی از دقت بیشتری برخوردار است. پیشنهاد میشود تا در مناطق دارای شدت پستی و بلندی متوسط و مطالعات نیمه تفصیلیِ خاكشناسی و مرتبط با مباحث كنترل فرسایش و حفاظت خاك از مدل ارتفاعی سنجنده ASTER استفاده گردد. بهكارگیری دادههای ارتفاعی این سنجنده ضمن افزایش دقت مطالعات، باعث كاهش زمان مطالعات و هزینههای اجرای برنامههای مدیریتی فرسایش و حفاظت خاك در این مناطق میشود